Edi Rama foli në podcast-in Flasim në 22 shkurt 2026 për projektin e rijetëzimit të zonës historike të quajtur TID ose Bulevardi Epidamn në Durrës. Ai e cilësoi atë si iniciativë strategjike për zhvillimin e qytetit të vjetër mesdhetar dhe promovimin e Shqipërisë si destinacion turistik në Mesdhe.
Rama theksoi se Zona Arkeologjike A, ku do të realizohet projekti, përfshin monumente si Amfiteatri Romak, Forumi Bizantin dhe Termat Romake. Këto nuk janë vetëm trashëgimi kombëtare, por pjesë e qytetërimit europian. Objektivi për përfshirjen e zonës në Listën e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-së e bën projektin detyrim ndërkombëtar.
Baza ligjore dhe historike
Projekti mbështetet në program të kahershëm qeveritar dhe në Planin e Menaxhimit të Integruar, të hartuar nga Ministria e Kulturës dhe të vënë në konsultim publik në vitin 2022. Ligji për Trashëgiminë Kulturore detyron shtetin të ndërhyjë kundër degradimit dhe ndërtimeve informale në zonat e trashëgimisë. Rama përmendi shembuj ndërkombëtarë:
- Në Romë, mijëra prona u shpronësuan për Forumeve Imperiale.
- Në Athinë, shpronësime masive u bënë për zonën e Akropolit dhe parkun arkeologjik.
Shqipëria do të veprojë me ndjeshmëri dhe drejtësi ndaj banorëve, por me vendosmëri për interesin kombëtar.
Kundërshtimet e banorëve
Projekti ka ngjallur debate dhe protesta nga banorët, të cilët kundërshtojnë shpronësimet dhe shembjet e banesave. Rama i cilësoi këto si keqinterpretime dhe keqinformime, duke theksuar se zona nuk është hapësirë urbane e zakonshme, por pronë e trashëgimisë kombëtare dhe botërore. Disa media raportojnë se qeveria do të vazhdojë me shpronësimet për të ruajtur trashëgiminë.
Përditësime
Ina Zhupa, deputete e PD, e quajti projektin e rijetëzimit klientelist dhe hodhi poshtë pretendimet e Edi Ramës.
Zhvillime të tjera:
- AADF hartoi Ligjin për Trashëgiminë Kulturore në bashkëpunim me Kumbaron më 19 korrik 2016, me kosto 190 mijë dollarë.
- Banesat historike me pronarë të identifikuar trajtohen si ndërtime pa leje.