Raporti i vitit 2026 i Lancet Countdown u bën thirrje Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH) dhe Kombeve të Bashkuara (OKB) ta shpallin ndryshimin e klimës emergjencë globale shëndetësore. Sipas raportit, rreziqet shëndetësore të lidhura me klimën po përshkallëzohen më shpejt se reagimi ndaj tyre. Studimi u drejtua nga University College London, në bashkëpunim me OBSH-në, dhe u botua në revistën Lancet.
Autorët argumentojnë se shpallja zyrtare do ta zhvendoste veprimin global nga angazhimet vullnetare drejt një menaxhimi të koordinuar dhe të detyrueshëm të emergjencave. Sipas tyre, kjo mund të përfshijë mbikëqyrje më të fortë shëndetësore, sisteme paralajmërimi të hershëm, mobilizim të shpejtë të burimeve, mekanizma ligjërisht të detyrueshëm të llogaridhënies dhe masa parandaluese për shëndetin publik.
Raporti vlerëson se temperaturat e larta kontribuuan në më shumë se 540 000 vdekje në vit gjatë periudhës 2016–2023; 68 për qind e tyre iu atribuuan ndryshimeve klimatike. Vetëm në vitin 2023, temperaturat e larta u lidhën me rreth 710 000 vdekje. Për pjesën e këtyre vdekjeve që iu atribuuan ndryshimeve klimatike, Java News dhe BoldNews raportojnë mbi 70 për qind, ndërsa Anadolu Agency Albanian dhe ABC News Albania raportojnë mbi 71 për qind.
Në studim morën pjesë 146 studiues nga më shumë se 100 institucione. Studiuesit vlerësuan se temperaturat ekstreme shkaktuan humbje të të ardhurave të mundshme prej më shumë se 1 trilion dollarësh në mbarë botën në vitin 2025. Kjo ishte hera e tretë radhazi që shifra kaloi këtë prag. Raporti vëren gjithashtu se 11 vitet e fundit kanë qenë më të nxehtat e regjistruara dhe se vdekjet vjetore të lidhura me nxehtësinë janë rritur me gati 36 për qind gjatë dekadave të fundit.
Ndër rreziqet e përmendura janë nxehtësia, thatësirat, reshjet ekstreme, moti i rëndë dhe zjarret në pyje. Autorët thonë se ndikimet janë veçanërisht të rënda për popullatat e cenueshme dhe zonat me kapacitet të kufizuar për t’u përgjigjur. Ata propozojnë ndalimin e menjëhershëm global të kërkimit dhe shfrytëzimit të burimeve të reja të lëndëve djegëse fosile, heqjen e prodhimit të energjisë me qymyr deri në vitin 2035 dhe kalimin drejt dietave kryesisht me bazë bimore. Studiuesit u bëjnë thirrje qeverive dhe institucioneve ndërkombëtare t’u japin përparësi rreziqeve shëndetësore të lidhura me klimën, të përshpejtojnë uljen e emetimeve dhe të forcojnë bashkëpunimin global.