Mark Rutte, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, paralajmëroi se Ukraina po përballet me “dimrin më të ashpër” në më shumë se një dekadë, për shkak të intensifikimit të sulmeve ruse ndaj infrastrukturës kritike, veçanërisht në Kiev dhe qytete të tjera të mëdha.
Duke folur para Parlamentit Evropian më 26 janar 2026, Rutte theksoi se bisedimet e paqes të udhëhequra nga Shtetet e Bashkuara janë në zhvillim, duke vlerësuar iniciativën amerikane dhe rolin e Koalicionit të Vullnetshmëve evropian për garanci sigurie ndaj Ukrainës. Objektivi, sipas tij, duhet të jetë një marrëveshje paqeje ose armëpushim afatgjatë, për të parandaluar sulme të reja nga presidenti rus Vladimir Putin.
Rutte u bëri thirrje eurodeputetëve të mos vendosin kufizime të tepërta në përdorimin e rreth 90 miliardë eurove në kredi evropiane për sigurinë. Ai paralajmëroi se kushtet e “blerjes evropiane” mund të pengojnë Ukrainën të sigurojë pajisjet e nevojshme dhe të përdorë fondet në mënyrë efektive. “Prioriteti duhet të mbeten nevojat e Ukrainës”, nënvizoi ai, duke lidhur sigurinë e Ukrainës drejtpërdrejt me atë të Evropës.
Groenlanda dhe Arktiku
Rutte bëri të ditur se ka zhvilluar biseda telefonike me udhëheqës evropianë për Groenlandën, duke përcaktuar dy drejtime kryesore:
- Forcimi i aktiviteteve të NATO-s në Arktik kundër kërcënimeve nga Rusia dhe Kina, si ushtarake ashtu edhe ekonomike.
- Menaxhimi i marrëdhënieve mes Danimarkës, Groenlandës dhe SHBA-së, pas takimeve të zyrtarëve danezë e groenlandezë me zëvendëpresidentin amerikan JD Vance dhe sekretarin e Shtetit Marco Rubio.
Ai sqaroi se nuk ka mandat për të negociuar në emër të Danimarkës. Sipas burimeve, Rutte kundërshtoi idenë e një alternative evropiane pa SHBA-në, duke thënë se “Evropa ka nevojë për SHBA-në, ashtu si SHBA ka nevojë për NATO-n”. Ukraina dëshiron anëtarësim në NATO, por kundërshtimet e disa vendeve anëtare e bëjnë të parealizueshëm për momentin.
Përditësime
Mark Rutte foli pak orë pas takimit me presidentin Trump. Ai deklaroi: "Kushdo që beson se Europa mund të mbrohet pa SHBA-në 'po jeton me iluzione'".
- SHBA e konsideron NATO-n shtyllë kyçe për Arktikun.
- Pa SHBA, shpenzimet evropiane për mbrojtje do të arrinin deri në 10% të PBB-së.
- Paketa prej 90 miliardë eurosh do të përmirësojë ndjeshëm sigurinë dhe mirëqenien e Ukrainës.
- Industria e mbrojtjes evropiane po zhvillohet, por nuk mjafton ende; ajo ukrainase është e fortë, por varet nga armët SHBA.
- Mbështetja ushtarake vazhdon përmes iniciativës PURL.
- Diskutuan nevojat ushtarake për vitin 2026.
Mark Rutte e quajti idenë e "shtyllës evropiane" të NATO-s një koncept bosh që shkakton mbivendosje dhe ndihmon Vladimir Putin-in.
Deklarata vjen disa ditë pas komenteve të Donald Trump-it për Groenlandën, duke rritur tensionet transatlantike.
- Franca kërkon shpenzimin e 90 miliardë eurove vetëm te prodhuesit evropianë të armëve.
- Rutte vlerësoi rolin e Trump-it në rritjen e shpenzimeve ushtarake në 2% të PBB-së.
- Pa SHBA, Evropa do të shpenzonte miliarda euro për të zëvendësuar mburojën bërthamore amerikane.