Ministri i Jashtëm i Serbisë, Marko Gjuriq, njoftoi se vendimi për nisjen e Dialogut Strategjik mes Serbisë dhe Shteteve të Bashkuara përbën një nga zhvillimet më të rëndësishme në marrëdhëniet mes dy vendeve në vitet e fundit. Sipas tij, kjo nismë, e cila do të ketë rundin e parë më 17 korrik, shënon herën e parë që raportet ngrihen në nivelin e partneritetit strategjik.
Sipas autoriteteve serbe, vendimi i administratës së presidentit Donald Trump dërgon një sinjal të fortë politik se Serbia perceptohet si një partner dhe vend mik. Ministri Gjuriq vlerësoi punën shumëvjeçare të diplomacisë serbe dhe mbështetjen e presidentit të Serbisë, Aleksandar Vuçiç, në këtë proces.
Një prej shtyllave kryesore të këtij angazhimi është sektori i energjisë, ku Serbia ka pranuar të bashkëpunojë me SHBA-në për gazin e lëngshëm natyror dhe diversifikimin e furnizimit.
Analisti politik, Sadri Ramabaja, vlerëson se ky dialog synon afrimin e Serbisë me politikat perëndimore dhe kufizimin e ndikimit rus e kinez në rajon. Megjithatë, ekspertët theksojnë se ky zhvillim nuk duhet të interpretohet si zbehje e aleancës amerikane me Kosovën. Sipas Ramabajës, Kosova mbetet një partnere e ngushtë e SHBA-së, duke u mbështetur në faktorë kyç:
- Prania e forcave të KFOR-it me rol kryesor amerikan;
- Bashkëpunimi i ngushtë në fushën e sigurisë;
- Mbështetja historike për pavarësinë e vendit;
- Investimet amerikane në institucionet e sigurisë.
Përditësime
Serbia dhe SHBA kanë nisur zyrtarisht dialogun strategjik dypalësh në Uashington. Ambasadori Marko Gjuriq e vlerësoi këtë nismë si një nga arritjet më të rëndësishme diplomatike të Serbisë në vitet e fundit.
Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiç, shprehu shqetësimin se tarifat e reja amerikane për gazin rus mund të ndikojnë negativisht në ekonominë serbe, duke e lidhur këtë çështje me dialogun strategjik dypalësh. Ministri Marko Gjuriq përfshiu Kosovën dhe Republikën Sërpska në agjendën e interesave kombëtare të Serbisë për këtë proces. Vuçiç parashikoi bisedime të vështira për Beogradin, ndërsa Departamenti amerikan i Shtetit nuk ka publikuar ende detajet zyrtare të axhendës. Dialogu u paralajmërua fillimisht në gusht 2025.
Serbia ka zyrtarizuar Dialogun Strategjik me Shtetet e Bashkuara, duke shënuar një ndryshim në arkitekturën e sigurisë rajonale. Zhvillimet kryesore përfshijnë:
- Presidenti serb Aleksandar Vuçiç ka përcaktuar diversifikimin e burimeve të gazit si kusht kryesor për bashkëpunimin, me afat zbatimi nga janari i vitit 2026.
- Departamenti i Shtetit i SHBA vazhdon Dialogun Strategjik me Maqedoninë e Veriut, iniciativë e nisur në vitin 2022.
- Përpjekjet e Presidentes së Kosovës, Vjosa Osmani, për vendosjen e një Dialogu Strategjik me SHBA-në kanë dështuar në janar 2025, duke çuar në pezullimin e këtij procesi.
Departamenti i Shtetit (DASH) ka njoftuar zyrtarisht nisjen e dialogut strategjik me Serbinë, një nismë e ndërmarrë nga Sekretari i Shtetit, Marco Rubio, më 6 gusht 2025. Bashkëpunimi do të fokusohet në tri shtylla kryesore: energjinë, biznesin dhe arsimin. Ndërkohë, Ministri i Jashtëm i Serbisë, Marko Gjuriq, deklaroi se Beogradi synon ta përdorë këtë platformë për të diskutuar mbi çështjen e Kosovës dhe statusin e Republikës Sërpska.
Departamenti Amerikan i Shtetit (DASH) ka zyrtarizuar nisjen e dialogut strategjik me Serbinë, duke shënuar një fazë të re në marrëdhëniet dypalëshe. Objektivat kryesore të këtij bashkëpunimi janë forcimi i stabilitetit rajonal, zhvillimi ekonomik dhe arsimi. Sipas publicistit Emin Azemi, kjo qasje e administratës së Trump synon të kufizojë ndikimin teknologjik dhe ekonomik të Kinës në Serbi.