Tensionet midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit janë përshkallëzuar sërish në rajonin e Gjirit Persik gjatë fundjavës. Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) njoftoi se ka kryer sulme vetëmbrojtëse ndaj infrastrukturës ushtarake iraniane në qytetin Goruk dhe në ishullin Qeshm. Sipas palës amerikane, veprimet ishin përgjigje ndaj rrëzimit të një droni amerikan MQ-1 mbi ujërat ndërkombëtare dhe kërcënimeve ndaj anijeve tregtare.
Detajet e operacioneve ushtarake
Në deklaratën e saj, CENTCOM konfirmoi se avionët luftarakë amerikanë shkatërruan sisteme të mbrojtjes ajrore, një stacion kontrolli tokësor dhe dy dronë sulmues. Nga ana tjetër, Garda Revolucionare Islamike e Iranit (IRGC) njoftoi se ka shënjestruar një bazë ajrore të përdorur nga forcat amerikane, si kundërpërgjigje për sulmet e mëparshme ndaj kullës së komunikimit në ishullin Sirri.
Ndërkohë, në Kuvajt, sistemet e mbrojtjes ajrore kanë interceptuar raketa dhe dronë gjatë ditës së hënë, sipas agjencisë shtetërore të lajmeve KUNA. Ushtria iraniane paralajmëroi se çdo agresion i mëtejshëm do të përballet me një reagim të ndryshëm.
Konteksti diplomatik dhe ekonomik
Këto zhvillime pasojnë përpjekjet diplomatike për një zgjidhje të qëndrueshme. Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se objektivi kryesor mbetet garantimi që Irani të mos pajiset me armë bërthamore. Pavarësisht armëpushimit të hyrë në fuqi në prill, negociatat mbeten të vështira. Konflikti, i cili ka filluar më 28 shkurt, ka shkaktuar pasoja të rënda ekonomike për shkak të ndikimit në tregjet globale të energjisë dhe bllokimit të Ngushticës së Hormuzit.
Përditësime
Negociatat për zgjatjen e armëpushimit me 60 ditë janë shtyrë me një javë, pas kërkesës së Presidentit Donald Trump për ashpërsimin e kushteve mbi programin bërthamor dhe lirinë e lundrimit në Ngushticën e Hormuzit. Ushtria amerikane i klasifikoi përplasjet e fundjavës si raundin e tretë të operacioneve 'vetëmbrojtëse' që nga prilli, ndërsa autoritetet e Kuvajtit konfirmuan zmbrapsjen e sulmeve me raketa dhe dronë gjatë orëve të para të 1 qershorit.
Burimet ndërkombëtare konfirmojnë se droni i rrëzuar amerikan është i modelit Predator. Ndërkohë që Irani ruan kontrollin mbi Ngushticën e Hormuzit pavarësisht tensioneve në rritje, Izraeli ka zgjeruar operacionet ushtarake përtej lumit Litani, duke intensifikuar përplasjet me Hezbollahun.
Agjencia iraniane Tasnim raportoi se Teherani ka pezulluar negociatat indirekte për shkak të situatës në Liban, ndonëse presidenti Donald Trump konfirmoi se nuk ka marrë njoftim zyrtar për këtë vendim. Në mes të tensioneve në rritje, përfshirë zgjerimin e operacioneve ushtarake izraelite në periferinë jugore të Bejrutit, tregjet globale reaguan menjëherë: çmimet e naftës (Brent dhe WTI) shënuan rritje, ndërsa bursat evropiane regjistruan rënie për shkak të pasigurisë.
CENTCOM konfirmoi kapjen e dy raketave mbi Kuvajt dhe tri të tjerave mbi Bahrein. Raportimet tregojnë se forcat iraniane shënjestruan helikopterë amerikanë në një bazë rajonale. Komanda amerikane deklaroi se dronët e rrëzuar kishin për mision mbrojtjen e anijeve tregtare në ujërat ndërkombëtare.
Autoritetet e Aeroportit Ndërkombëtar të Kuvajtit kanë pezulluar fluturimet komerciale pas një sulmi me dron në infrastrukturën e tij. Zyrtarët raportuan dëme materiale dhe persona të lënduar si pasojë e goditjeve.