Shtetet e Bashkuara po dislokojnë aeroplanë luftarakë, sisteme të mbrojtjes ajrore dhe aeroplanmbajtës me mijëra trupa në Lindjen e Mesme, një lëvizje që ka rritur tensionet me Iranin dhe mundësitë për veprime ushtarake, sipas ekspertëve.
Ky grumbullim ushtarak vjen pas shtypjes brutale të protestave antiqeveritare në Iran, ku autoritetet kanë vrarë mijëra njerëz. Presidenti amerikan Donald Trump kërcënoi me sulme ushtarake kundër Republikës Islamike, por më pas u tërhoq nga ky kërcënim, pa përjashtuar plotësisht mundësinë e një sulmi.
Farzin Nadimi, bashkëpunëtor i lartë në Institutin e Uashingtonit për Politika të Lindjes së Afërt, deklaroi për Radion Farda të Radios Evropa e Lirë se mundësitë për sulme amerikane ndaj Iranit janë “shumë të mëdha”. Ai vuri në dukje grumbullimin “shumë agresiv” ushtarak në Gjirin Persik, si dhe stërvitjet e planifikuara detare të SHBA-së, që rrisin presionin dhe ofrojnë opsione sulmuese.
Asetet ushtarake të dislokuara
- Aeroplanmbajtësi USS Abraham Lincoln dhe tri luftanije të tjera sulmuese, duke bartur më shumë se 5.000 trupa.
- Aeroplanët luftarakë F-15E Strike Eagle, sipas Komandës Qendrore të SHBA-së.
- Stërvitje disaditore ajrore e nisur më 25 janar në mbarë Lindjen e Mesme, për të demonstruar aftësinë e dislokimit dhe mbajtjes së fuqisë luftarake ajrore.
Ky aktivitet ngjan me atë të vitit të kaluar, kur SHBA-ja dërgoi forca në rajon para sulmeve ajrore ndaj objekteve bërthamore të Iranit, së pari nga Izraeli e më pas nga Uashingtoni.
Zhvillime të tjera
Sipas Middle East Eye, cituar nga Top Channel, Uashingtoni po shqyrton sulme precize kundër zyrtarëve të lartë iranianë dhe komandantëve ushtarakë përgjegjës për vrasjet e protestuesve. Këto sulme mund të ndodhin edhe këtë javë, ndonëse diskutimet brenda administratës janë kaotike për shkak të shqetësimeve për hakmarrjen iraniane. Presioni për të ulur tensionet erdhi nga Arabia Saudite, Katari dhe Omani.
Garda Revolucionare Islamike e Iranit ka rritur nivelin e gatishmërisë dhe ka bërë thirrje grupeve të armatosura proxy për reagim.
Përditësime
New York Times raporton se regjimi iranian ndodhet në pozicionin më të dobët që nga 1979, me protesta në bastione të Khameneit dhe probleme ekonomike të rënda.
Zhvillime të reja:
- Shtëpia e Bardhë konfirmon se Trump informohet vazhdimisht për Iranin dhe e monitoron nga afër.
- Netanyahu i kërkon Trumpit të shtyjë veprim ushtarak.
- Senatori Lindsey Graham pret veprim nga Trump për rrëzimin e regjimit.
- Një analizë krahason tërheqjen e Trumpit me sulmin që çoi në arrestimin e Maduro-s në Venezuelë (Burim 1).
Teherani ka kërcënuar me goditje ndaj bazave amerikane dhe aleatëve të SHBA-së, përfshirë Izraelin.
Administrata Trump po shqyrton opsione të reja:
- Sulme ajrore të zgjura;
- Veprime simbolike;
- Sanksione shtesë.
Ekspertët paralajmërojnë për rrezikun e destabilizimit rajonal nga një sulm i tillë.
Grupi goditës i mbajtëses së avionëve USS Abraham Lincoln mbërriti në Lindjen e Mesme.
- Gjeneral-lejtnant Derek France deklaroi për stërvitjen ajrore: "Këto ushtrime tregojnë se forcat tona mund të shpërndahen, të operojnë dhe të gjenerojnë sulme luftarake me saktësi dhe siguri, përkrah aleatëve tanë".
- Presidenti Trump shtoi: "Kemi shumë anije që shkojnë në atë drejtim, për çdo rast. Do të preferoja të mos ndodhte asgjë, por po i vëzhgojmë nga shumë afër".
- HRANA raporton se shtypja ka goditur më shumë se 5.800 protestues.