SHBA-ja dhe Rusia kanë rënë dakord të rifillojnë dialogun e nivelit të lartë midis forcave të tyre të armatosura, pas një takimi në Abu Dhabi në margjinat e bisedimeve për luftën në Ukrainë. Njoftimi erdhi nga Komanda Evropiane e SHBA-së (EUCOM), e cila theksoi se ky dialog do të sigurojë kontakt të vazhdueshëm ushtarak për të rritur transparencën dhe për të ulur rrezikun e përshkallëzimit.
Dialogu ushtarak ishte pezulluar në vjeshtën e vitit 2021, para pushtimit të plotë të Ukrainës nga Rusia. Qëllimi historik i këtyre kontakteve ka qenë shmangia e keqkuptimeve, sidomos në situata të nxehta si hyrjet e avionëve rusë në hapësirën ajrore të NATO-s apo operacionet amerikane mbi Siri dhe Detin e Zi.
Bisedimet në Abu Dhabi
Takimi u zhvillua mes gjeneralit amerikan Alexus Grynkewich, komandant i lartë i forcave amerikane dhe të NATO-s në Evropë, dhe zyrtarëve të lartë ushtarakë rusë e ukrainasë, të ndërmjetësuar nga Emiratet e Bashkuara Arabe. Bisedimet përfshinin edhe raunde trepalëshe mes Rusias, Ukrainës dhe SHBA-së. Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, i cilësoi këto bisedime si “konstruktive” dhe nënvizoi mirëkuptimin për të nisur sa më shpejt negociatat.
Pala ruse nuk ka lëshuar ende një deklaratë zyrtare për dialogun ushtarak.
Negociatat për traktatin New START
Traktati New START, që vendoste kufizime mbi arsenalet bërthamore të të dyja vendeve, skadoi të enjten. Peskov deklaroi se palët e njohin nevojën për negociata të reja, me mundësi për zgjatje formale, por jo joformale. Ai theksoi domosdoshmëri për qëndrime të përgjegjshme.
Presidenti amerikan Donald Trump shkroi në platformën Truth Social se New START është një marrëveshje “të negociuar dobët” dhe se nevojitet një traktat i ri, modern, afatgjatë dhe më efektiv. Sipas burimeve, një marrëveshje është afër, por jo e finalizuar, dhe mund të përfshijë edhe Kinën.
Përditësime
Valery Gerasimov, shefi i Shtabit të Përgjithshëm rus, u identifikua si homologu i gjeneralit amerikan Grynkewich në dialogun ushtarak.
Zhvillime të tjera:
• Negociatat bërthamore zhvilluan raundin e dytë trilateral në Abu Dhabi.
• Shkëmbimi i parë i të burgosurve ndodhi pas 4 muajsh, si rezultat i negociatave.
• New START kufizon në 1 550 koka bërthamore strategjike dhe 800 lansues; nënshkruar në 2010, hyrë në fuqi në 2011, shtyrë në 2021.
• Vladimir Putin propozoi në shtator një vazhdim vullnetar, të refuzuar nga Donald Trump.