Ministrat e Kulturës nga Shqipëria, Greqia dhe Maqedonia e Veriut kanë formalizuar procesin për kandidimin e rajonit të Prespës në Listën e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s, duke përcaktuar tashmë edhe kalendarin e detajuar të kësaj nisme. Takimi trepalësh i mbajtur në bashkinë e Prespës në Greqi ndërmjet ministrit shqiptar Blendi Gonxhja, ministres greke Lina Mendoni dhe ministrit të Maqedonisë së Veriut, Sedat Sulejmani, shënoi dakordësinë për një bashkëpunim që synon mbrojtjen e vlerave natyrore dhe zhvillimin e turizmit të qëndrueshëm.
Sipas planit të përcaktuar, rruga drejt njohjes ndërkombëtare do të zhvillohet në faza të mirëpërcaktuara. Në vitin 2027, palët do të kërkojnë vlerësimin paraprak nga organet këshillimore të UNESCO-s, përkatësisht ICOMOS dhe IUCN. Përgatitja e dosjes së plotë do të shtrihet gjatë viteve 2028-2029, ndërsa dorëzimi përfundimtar është planifikuar për vitin 2030, duke synuar shqyrtimin përfundimtar nga Komiteti i Trashëgimisë Botërore në vitin 2031.
Procesi do të mbështetet financiarisht nga Bashkimi Evropian, i cili ka alokuar 2 milionë euro për hartimin e studimit të fizibilitetit. Ky bashkëpunim ndërkufitar shihet si një mundësi për të ruajtur vlerat natyrore dhe historike, duke ndërtuar itinerare të përbashkëta turistike. Nisma u përshëndet nga përfaqësues të lartë, përfshirë ambasadorin e BE-së në Shkup, Mihalis Rokas, drejtuesin e zyrës së UNESCO-s në Sarajevë, Sinisa Sesum, dhe koordinatoren e OKB-së në Maqedoninë e Veriut, Rita Columbia.
Në territorin shqiptar, projektet për trashëgiminë vazhdojnë paralelisht, duke përfshirë restaurimin e pikturave në Kishën e Shën Marisë në Maligrad, ndriçimin e shtegut, dhe ndërtimin e Shtëpisë Muze të Sterjo Spasses në Gollomboç. Gjithashtu, projekti ACT4PRESPA, i financuar nga BE, mbetet aktiv në konservimin dhe digjitalizimin e vlerave në Prespën e Madhe dhe të Vogël.
Përditësime
Palët kanë përcaktuar kalendarin zyrtar të kandidaturës, që synon vlerësimin paraprak të UNESCO-s në 2027 dhe shqyrtimin përfundimtar në vitin 2031.