Shqipëria mbylli përkohësisht kapitullin 20 të negociatave të anëtarësimit në Bashkimin Europian më 13 tetor 2026, gjatë Konferencës së 10-të Ndërqeveritare në Luksemburg. Kapitulli lidhet me politikat e sipërmarrjes dhe industrisë. Me të, numri i kapitujve të mbyllur përkohësisht shkoi në katër nga 33.
Kapitulli 20 bën pjesë në grupkapitullin “Konkurrueshmëria dhe rritja gjithëpërfshirëse” dhe përqendrohet, ndër të tjera, te mbështetja dhe zhvillimi i ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme. Ekspertja e integrimit Nirvana Deliu tha se Shqipëria kishte përgatitje mbi mesataren për këtë kapitull dhe se kuadri ligjor ishte deri diku i përafruar me legjislacionin e BE-së. Sipas saj, detyrat kryesore kishin të bënin me ngritjen e kapaciteteve, në mënyrë që institucionet dhe aktorët përkatës të zbatonin politikat dhe legjislacionin.
Dokumenti zyrtar i BE-së përcakton se Shqipëria duhet të përfundojë deri në fund të vitit ligjin për investimet strategjike dhe të miratojë një ligj të unifikuar për investimet, në përputhje me standardet evropiane. Ai kërkon gjithashtu zbatimin e rregullave të përafruara për pagesat në kohë mes bizneseve, si dhe masa për më shumë transparencë në prokurimet publike, digjitalizimin e shërbimeve publike dhe luftën kundër korrupsionit e ekonomisë informale. Sipas Gledis Gjipalit, bizneset shqiptare duhet të përgatiten për integrim më të madh në tregun evropian përmes instrumenteve financiare dhe mbështetjes nga institucionet shqiptare dhe të BE-së.
Deliu theksoi se përmbushja e kritereve nuk kufizohet te përafrimi i ligjeve. Vlerësimi përfshin edhe forcimin e institucioneve, zbatimin praktik të rregullave dhe ndikimin e tyre. Ajo sqaroi se mbyllja është e përkohshme: kapitujt mund të rihapen nëse BE-ja miraton rregulla të reja që kërkojnë ndryshime në legjislacionin shqiptar, ose nëse vendi nuk përparon mjaftueshëm në përmbushjen e detyrimeve.
Sipas Deliut, ritmi i përgjithshëm i negociatave nuk është ai që pritej. Plani parashikon mbylljen e të 33 kapitujve deri në dhjetor 2027, ndërsa pritshmëria ishte që deri në fund të vitit 2026 të ishin mbyllur të paktën 10. Deri më 13 tetor 2026, ishin mbyllur përkohësisht katër. Ajo tha se mbetet të shihet sa konferenca të tjera ndërqeveritare mund të zhvillohen. Kapitujt 25, 26 dhe 30 u mbyllën përkohësisht në korrik 2026; ata lidhen përkatësisht me shkencën dhe kërkimin, arsimin dhe kulturën, si dhe marrëdhëniet me jashtë. Shqipëria hapi zyrtarisht negociatat në korrik 2022 dhe hapi të gjithë kapitujt deri në nëntor 2025.
Sipas Gazetës Dita, mbyllja e kapitujve nuk sjell automatikisht anëtarësimin: pas përfundimit të negociatave duhet të arrihet marrëveshja përfundimtare dhe traktati i anëtarësimit të ratifikohet nga Shqipëria dhe shtetet anëtare të BE-së. Anadolu Agency Albanian raporton se objektivi i shpallur nga autoritetet është përfundimi i negociatave deri në vitin 2027 dhe anëtarësimi i plotë deri në vitin 2030.
Në intervistën për Ora News, Deliu komentoi edhe propozimin e presidentes së Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, për forcimin e mekanizmave të kontrollit ndaj vendeve të reja anëtare, përfshirë mundësinë e monitorimit deri në 15 vjet pas anëtarësimit. Ajo e lidhi propozimin me përvojat e zgjerimeve të mëparshme dhe përmendi nenin 7 të Traktatit të Bashkimit Europian, i cili parashikon masa për shkelje të rënda të vlerave të unionit, deri në pezullimin e disa të drejtave, përfshirë të drejtën e votës në Këshill.
Përditësime
Dokumenti zyrtar i BE-së përcakton detyra të reja për investimet, pagesat mes bizneseve, prokurimet dhe shërbimet publike.