Shqipëria dhe Serbia janë dy vendet më të shtrenjta në Europë për sa i përket tregut të pasurive të paluajtshme në raport me të ardhurat e familjeve. Të dhënat nga njësia e analizës Visual Capitalist, të cilat mbështeten në raportin World Cities Report 2026 të UN-Habitat, tregojnë se raporti çmim-të ardhura në Shqipëri është 15.7 vjet. Ky tregues vlerëson se sa vite të ardhura vjetore të një familjeje nevojiten për të përballuar blerjen e një banese standarde, duke e renditur vendin në vendin e 156-të nga 181 shtete në total. Shqipëria pozicionohet mes 26 vendeve ku blerja e banesës konsiderohet më e vështirë në nivel global, me një tregues rreth 40% më të lartë se mesatarja botërore prej 11.2 vitesh.
Krahasimet rajonale dhe globale
Në Europë, vetëm Serbia ka një raport më të lartë, me 15.9 vite. Vende të tjera me raporte të larta përfshijnë Çekinë (14.9), Hungarinë (14.6), si dhe Kroacinë e Sllovakinë me nga 13.2 vite. Për krahasim, në vendet ku emigrojnë shpesh shqiptarët, blerja e një banese rezulton më e përballueshme:
- Italia: 9.7 vite
- Gjermania: 10.7 vite
- Greqia: 12.5 vite
Nga ana tjetër, tregjet më të përballueshme në botë janë vendet e Gjirit, si Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Arabia Saudite, ku raporti është vetëm 3 vjet.
Rritja e çmimeve në Tiranë
Shtrenjtimi i banesave në Shqipëri lidhet ngushtë me rritjen e ndjeshme të çmimeve në tregun e pasurive të paluajtshme, veçanërisht në Tiranë. Sipas të dhënave nga Keydata, çmimi mesatar i apartamenteve në kryeqytet ka shënuar një rritje prej 122% krahasuar me vitin 2019. Në atë periudhë, çmimi mesatar ishte 965 euro për metër katror, ndërsa në mars të vitit 2026, ky tregues arriti në 2,141 euro për metër katror. Ekspertët theksojnë se treguesi i vjetëve të punës është një masë krahasimore, pasi në realitet familjet duhet të mbulojnë shpenzimet e domosdoshme të jetesës, si ushqimi, arsimi dhe energjia, çka e bën kohën reale për kursim dhe blerje të një prone shumë më të gjatë.
Përditësime
Të dhënat e përditësuara nga Visual Capitalist për vitin 2026 konfirmojnë një krizë globale të përballueshmërisë së banesave. Siria renditet e para në botë, ku blerja e një shtëpie kërkon 86.7 vite të ardhura të plota. Pas saj ndiqen nga Sri Lanka (40.8 vite), Kina (34.6 vite), Nepali (32.8 vite), Kamboxhia (32.5 vite) dhe Filipinet (30 vite). Në këtë kontekst, Shqipëria vijon të ketë një ndër treguesit më të lartë të vështirësisë për blerjen e banesave në Europë, duke tejkaluar shumë ekonomi në zhvillim në rajonet e Azisë dhe Lindjes së Mesme.