Pas masave të ndërmarra nga Qeveria e Kosovës për kufizimin e përdorimit të qumështit pluhur dhe vajit të palmës, sektori i prodhimit vendor ka shënuar përmirësime. Masat, të cilat u zyrtarizuan më 28 prill nga Ministria e Bujqësisë, synojnë mbrojtjen e prodhimit vendor dhe rritjen e transparencës për konsumatorët.
Sipas të dhënave nga Shoqata e Prodhuesve të Qumështit, gjatë periudhës janar-qershor të vitit 2026, janë grumbulluar dhe shitur mbi 45 milionë litra qumësht, një rritje e konsiderueshme kundrejt 35 milionë litrave të regjistruara në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Fermerët si Arbnor Binakaj dhe Xhevdet Morina konfirmojnë se pasiguria për shitjen e prodhimit është zvogëluar, duke u dhënë atyre mundësi për plane të reja investimi në kapacitetet e fermave të tyre.
Megjithatë, sfidat mbeten. Xhevdet Morina ka theksuar nevojën për një etiketim më të qartë nëpër markete, në mënyrë që konsumatorët të bëjnë dallimin mes produkteve me yndyrë shtazore dhe atyre me yndyrë bimore.
Në fillim të gushtit, Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë (AUV) njoftoi rezultatet e analizave laboratorike, ku rreth 20 për qind e mostrave të produkteve të qumështit nuk përputheshin me atë që ishte deklaruar në etiketat e tyre. Shumica e këtyre rasteve kishin të bënin me përdorimin e padeklaruar të vajit të palmës. Si rrjedhojë, Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit (MINTI) ka nisur inspektime në të gjitha hallkat e tregtimit, përfshirë depot, importuesit dhe shitësit me shumicë e pakicë, për të siguruar zbatimin e rregullave të reja të licencimit dhe kategorizimit.
Përditësime
Të dhënat zyrtare konfirmojnë rënien e importeve të vajit të palmës dhe qumështit pluhur, si pasojë e drejtpërdrejtë e masave të qeverisë. Fermerët raportojnë përmirësim të ndjeshëm të kushteve të tregut, pasi përpara këtyre vendimeve, rreth 30 për qind e qumështit të freskët mbetej i pashitur. Fermeri Arbnor Binakaj njoftoi plane konkrete për zgjerimin e kapaciteteve të fermës së tij, duke synuar rritjen nga 40 në 100 krerë lopë, si rezultat i stabilizimit të sektorit.