Jorida Tabaku, deputete e Partisë Demokratike dhe anëtare e Komisionit të Posaçëm për Reformën Territoriale në Kuvendin e Shqipërisë, kritikoi modelin e reformës territoriale të vitit 2015 gjatë seancës së parë dëgjimore më 7 prill 2026. Ajo diskutoi me ministrin e Pushtetit Vendor, Ervin Demo, duke lidhur problemet e evidentuara me tre dimensione kryesore: gjenerimin e të ardhurave, strukturën e investimeve dhe logjikën e organizimit territorial.
Sipas Tabakut, bashkitë mbështeten në të ardhura të paqëndrueshme, kryesisht nga taksa e ndikimit në infrastrukturë, e cila është rritur ndjeshëm, ndërsa taksat vendore të zakonshme janë tkurrur. Kjo krijon varësi nga ciklet e ndërtimit dhe jo nga ekonomia reale. Ajo e cilësoi këtë si tregues të qartë të dështimit të modelit.
Në aspektin financiar, deputetja evidentoi rritjen e fondeve për pushtetin vendor nga 32 miliardë lekë në 64 miliardë lekë, por 45% e të ardhurave vijojnë të vijnë nga qeveria qendrore. Vetëm 10 bashki arrijnë vetëfinancim minimal. Shpenzimet për personel u rritën me 142%, ndërsa investimet kapitale vetëm me 4%. Pjesa e fondeve për investime ra nga 82% në vitin 2010 në 37% sot.
Tabaku iu referua një raporti të Council of Europe, duke theksuar dobësi strukturore si detyrime të papërmbushura, financim të pafuqishëm me funksionet dhe mungesë autonomie. Reforma, sipas saj, nuk ka afruar pushtetin me qytetarin, por ka rritur burokracinë, centralizmin dhe pabarazinë, duke prodhuar më pak shërbime dhe përfaqësim real.
Ajo argumentoi se këto probleme nuk janë të izoluara, por pasoja të një modeli të centralizuar që favorizon kontrollin qendror mbi zhvillimin vendor.
Përditësime
Ervin Demos theksoi nevojën për decentralizim dhe dixhitalizim, duke kritikuar varësinë nga transfertat qendrore, mungesën e standardeve kombëtare për shërbimet bazë dhe sfidat në rekrutimin e personelit në bashkitë e thella.
Luçiano Boçi deklaroi se procesi nuk është mbyllur si një favor qeveritar.
Bledion Nallbati foli për shpopullimin masiv dhe e quajti 'piktor për fasada'.