Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka përsëritur të dielën se vendi i tij do të marrë kontrollin e Groenlandës, një territor autonom danez në Arktik, për të penguar pretendimet e mundshme nga Rusia apo Kina. Në një deklaratë nga bordi i avionit presidencial Air Force One, Trump tha se 'nëse nuk e marrim ne, do ta marrin Rusia ose Kina', duke shtuar se Groenlanda 'duhet të pranojë marrëveshjen' për të shmangur ndikimin e këtyre vendeve. Ai theksoi se mbrojtja aktuale e ishullit bazohet në 'dy saje me qen', ndërsa SHBA-të shohin anije dhe nëndetëse ruse e kineze në rajon.
Reagimi gjerman
Ministri i Jashtëm gjerman, Johann Wadephul, reagoi të dielën në Reykjavik, duke deklaruar se Berlini do të rrisë angazhimin në Arktik dhe do të hedhë poshtë kërcënimet e Trump-it. Wadephul, në një konferencë të përbashkët me ministrin islandez të jashtëm, theksoi se 'e ardhmja e Groenlandës duhet të vendoset nga populli i Groenlandës dhe Danimarka', duke riafirmuar respektin për sovranitetin dhe vetëvendosjen. Ai shtoi se siguria në Arktik është interes i përbashkët i NATO-s dhe se aleatët mund të gjejnë zgjidhje të përbashkëta për kërcënimet ruse apo kineze.
Kundërshtimi danez dhe i Groenlandës
Kryeministrja daneze, Mette Frederiksen, e quajti situatën një 'moment fatal' për NATO-n, duke paralajmëruar se një sulm amerikan ndaj një anëtari të aleancës do të thoshte 'fundi i gjithçkaje', përfshirë NATO-n dhe sistemin e sigurisë pasluftare. Qeveria e Groenlandës deklaroi se nuk mund të pranojë 'në asnjë rrethanë' dëshirën e SHBA-së për të kontrolluar territorin, duke theksuar se mbrojtja e ishullit do të zhvillohet nën kujdesin e NATO-s. Koalicioni qeveritar i Groenlandës beson se ishulli do të mbetet përgjithmonë pjesë e aleancës perëndimore.
Reagimet nga SHBA dhe BE
Senatori demokrat amerikan Chris Coons paralajmëroi se një aneksim i tillë do të ishte 'fundi i NATO-s', duke detyruar aleancën të mbrojë Groenlandën kundër SHBA-së. Komisioneri i BE-së për Mbrojtjen, Andrius Kubilius, pajtohet se një pushtim ushtarak do të nënkuptonte fundin e NATO-s. Një delegacion dypartiak i Kongresit amerikan do të vizitojë Kopenhagenin këtë javë për të treguar unitetin me Danimarkën dhe për të diskutuar statusin e Groenlandës, pa ndërhyrë në vendimet e brendshme.
Këto tensionet vijnë teksa Trump ka theksuar nevojën për 'akt pronësie' mbi ishullin e pasur me minerale, pavarësisht se as Rusia apo Kina nuk kanë pretendime territoriale. Danimarka, si anëtare e NATO-s, ka theksuar se mbrojtja e Groenlandës është përgjegjësi kolektive e aleancës.
Përditësime
Donald Trump bëri një kërcënim të ri ndaj Groenlandës të hënën, pas deklaratës së tij të dielës. Uashingtoni riktheu në agjendë veprimet ushtarake ndaj ishullit. Shtëpia e Bardhë konfirmoi mbështetjen për udhëheqësen e opozitës daneze. Gjermania dhe Danimarka kundërshtuan ashpër këto zhvillime.