Presidenti amerikan Donald Trump ofroi të premten të ndërmjetësojë në mosmarrëveshjen për ujërat e lumit Nil midis Egjiptit dhe Etiopisë.
“Jam i gatshëm të rinis ndërmjetësimin amerikan mes Egjiptit dhe Etiopisë për ta zgjidhur në mënyrë të përgjegjshme dhe përfundimtare çështjen e ‘ndarjes së ujërave të Nilit’”, shkroi Trump në një letër drejtuar presidentit egjiptian Abdel Fattah al-Sisi. Letra u publikua gjithashtu në llogarinë e tij në rrjetin social Truth Social.
Shkaku i tensionit
Inaugurimi i Digës së Madhe të Rilindjes Etiopiane, i mbajtur më 9 shtator nga autoritetet etiopiane, ka shkaktuar zemërim në Kajro, pasi Egjipti ndodhet në pjesën e poshtme të rrjedhës së Nilit dhe varet ndjeshëm nga ujërat e tij.
Etiopia, shteti i dytë më i populluar në Afrikë me mbi 120 milionë banorë, e konsideron digën — me një kosto prej 5 miliardë dollarësh dhe të ndërtuar në një nga degët e Nilit — si një projekt kyç për zhvillimin dhe ambiciet e saj ekonomike.
Pretendimet e palëve
Egjipti pretendon se diga shkel marrëveshjet ndërkombëtare dhe se funksionimi i saj mund të shkaktojë si thatësira ashtu edhe përmbytje. Etiopia i hedh poshtë këto akuza.
Dy vendet nuk kanë ende një marrëveshje përfundimtare dhe ligjërisht detyruese për ndarjen e ujërave të Nilit. Mosmarrëveshja zgjat prej vitesh dhe përbën një çështje ekzistenciale si për Egjiptin ashtu edhe për Etiopinë. Marrëveshjet e mëparshme historike u jepnin Egjiptit dhe Sudanit pothuajse të gjithë ujin e Nilit, pa përfshirë Etiopinë, e cila nuk i njeh ato.
Përpjekjet diplomatike
Përpjekja e fundit e rëndësishme për një zgjidhje diplomatike u bë në vitin 2015, kur Etiopia, Egjipti dhe Sudani nënshkruan Deklaratën e Parimeve. Kjo marrëveshje shërbeu si një kornizë politike që njeh nevojën për bashkëpunim, por nuk përcakton rregulla të qarta dhe detyruese ligjërisht.
Pas saj pasuan negociata shumëvjeçare, të ndërmjetësuara nga Bashkimi Afrikan, Shtetet e Bashkuara dhe Banka Botërore, por pa arritjen e një marrëveshjeje përfundimtare.