Donald Trump, presidenti i SHBA-së, ka paralajmëruar Iranin se koha po mbaron për të negociuar një marrëveshje të drejtë dhe të barabartë pa armë bërthamore. Në një postim në rrjetet sociale më 28 janar 2026, ai shkroi se shpreson që Irani të ulet shpejt në tryezë, ndryshe sulmi i ardhshëm do të jetë shumë më i keq se Operacioni Çekani i Mesnatës.
Trump ka njoftuar se një flotë e madhe amerikane, udhëhequr nga aeroplanmbajtësja USS Abraham Lincoln, po lëviz drejt Lindjes së Mesme me fuqi, entuziazëm dhe qëllim. Kjo flotë është më e madhe se ajo e dërguar në Venezuelë dhe është e gatshme të përmbushë misionet me shpejtësi dhe dhunë nëse është e nevojshme. Aeroplanmbajtësja ka arritur në rajon, ndërsa SHBA-ja do të nisë stërvitje ushtarake.
Reagimet e Iranit
Misioni iranian në OKB deklaroi se Irani është i gatshëm për dialog të bazuar në respekt të ndërsjellë dhe interesa të përbashkëta, por do të mbrohet dhe përgjigjet si kurrë më parë nëse shtyhet në qoshe. Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araqchi, mohoi kontakte të fundit me dërguarin special amerikan, Steve Witkoff. Irani ka refuzuar të negociojë nën presion ose me parakushte.
Reagime ndërkombëtare
Bashkimi Evropian bëri thirrje për përmbajtje dhe respekt të së drejtës ndërkombëtare, duke u kërkuar palëve të japin shans diplomacisë. Zëdhënësi i Komisionit Evropian për Çështjet e Jashtme, Anouar El Anouni, theksoi nevojën për respekt dhe përmbajtje. Diplomatët evropianë dhe Izraeli shfaqin shqetësim, ndërsa shtetet e Gjirit dhe Turqia kanë biseduar me të dyja palët.
Trump synon që marrëveshja të përfshijë pasurimin bërthamor, raketat me rreze të gjatë, aktorët jo-shtetërorë dhe materialin bërthamor. Ai ka sugjeruar edhe largimin e liderit suprem iranian, Ali Khamenei. Në Iran vazhdojnë protestat, me bilancin e të vdekurve në 6.221 sipas Human Rights Activists News Agency, ndonëse numri mund të jetë më i lartë.
Përditësime
Komanda Qendrore e SHBA-së ka njoftuar zyrtarisht më 27 janar pozicionimin e grupit të aeroplanmbajtësve në ujërat e Lindjes së Mesme.
BBC Verify analizoi imazhe satelitore, duke zbuluar:
- 15 avionë luftarakë në bazën Muwaffaq të Jordanisë;
- Rritje të avionëve në Katar dhe Diego Garcia;
- Flotë ushtarake pranë Omanit;
- Dislokimin iranian të anijes IRIS Shahid Bagheri.
Zëvendësministri iranian i Jashtëm Araghchi deklaroi se forcat iraniane janë 'me gishtat në këmbëz' për një përgjigje të menjëhershme.
Misioni iranian në OKB kujtoi koston e luftrave amerikane në Afganistan dhe Irak: 7 trilionë dollarë dhe mbi 7,000 jetë amerikane.
Zyrtarë konfirmuan për Reuters se aeroplanmbajtësja USS Abraham Lincoln u zhvendos nga Azi-Paqësori dhe ka mbërritur në zonë.
Senator Marco Rubio deklaroi në Senat se qeveria iraniane është më e dobët se në 1979 dhe raketat dhe dronët përbëjnë kërcënim për 30 mijë trupa amerikane.
Zhvillime të tjera:
- Ali Shamkhani paralajmëroi se çdo veprim i SHBA-së barazohet me fillimin e luftës, me përgjigje të menjëhershme duke përfshirë goditje ndaj Tel Avivit.
- Në intervistë me Axios më 26 janar, Donald Trump tha se Teherani ka thirrur "në shumë raste".
- Araqchi, sipas ISNA më 28 janar, vlerësoi se diplomacia nën kërcënim nuk është efektive dhe Irani nuk ka kërkuar negociata.
Presidenti i SHBA-së Donald Trump po shqyrton sulme specifike ndaj forcave të sigurisë, udhëheqësve dhe institucioneve iraniane për të nxitur protesta të reja dhe ndryshim regjimi, sipas burimeve amerikane.
Diskutimet paraprake midis SHBA-së dhe Iranit për kufizimin e programit bërthamor dhe të raketave balistike kanë dështuar.
- Zyrtarë arabë dhe diplomatë perëndimorë shprehin shqetësim se sulmet mund të dobësojnë lëvizjen protestuese.
- Opsionet e diskutuara përfshijnë sulme të mëdha kundër raketave balistike ose programeve bërthamore; Trump nuk ka vendim përfundimtar.
Dy burime amerikane të njohura me diskutimet konfirmojnë se SHBA po shqyrton sulme për ndryshim regjimi në Iran pas shtypjes së protestave që vrau mijëra njerëz.
Opsionet përfshijnë goditje ndaj komandantëve dhe institucioneve për të inkurajuar protestuesit të pushtojnë ndërtesa qeveritare.
Katër zyrtarë arabë, tre diplomatë perëndimorë dhe një burim i lartë perëndimor shprehin shqetësim për këto plane.
SHBA po konsideron gjithashtu sulme të mëdha kundër raketave balistike iraniane që kërcënojnë aleatët në Lindjen e Mesme.
Bashkimi Evropian e ka futur Trupën e Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) në listën e grupeve terroriste.
Kaja Kallas, shefja e politikës së jashtme të BE-së, deklaroi se rajoni nuk ka nevojë për luftë të re dhe i kërkoi SHBA-së të përmbahet nga sulmet ndaj Iranit.
Abbas Araghchi, zëdhënës i Ministrisë së Jashtme iraniane, akuzoi BE-në në mediat sociale për "ndezjen e flakëve" të luftës totale dhe e quajti listimin e IRGC-së një "marifet PR".
Araghchi udhëton të premten në Ankara për bisedime me homologun turk.
Ai paralajmëroi se një luftë kundër Iranit do të dëmtojë BE-në, duke rritur çmimet e energjisë.
Marco Rubio, tani Sekretar i Shtetit i SHBA-së, pranon se ndryshimi i regjimit në Iran do të jetë "më kompleks" se në Venezuelë, ku SHBA rrëzoi Presidentin Maduro në fillim të këtij muaji.
CNN citon burime për sulme ndaj centraleve bërthamore dhe institucioneve qeveritare të Iranit.
Irani deklaron se është "200% i gatshëm" për t'u mbrojtur.
Zëvendësministri i Jashtëm iranian Kazem Gharibabadi paralajmëron përgjigje "të përshtatshme, jo proporcionale" ndaj bazave amerikane.
Marco Rubio deklaroi se prania ushtarake e SHBA-së në rajon "mund të përgjigjet dhe potencialisht ta parandalojë paraprakisht" një sulm ndaj forcave amerikane.
Donald Trump deklaroi në Shtëpinë e Bardhë se Shtetet e Bashkuara po bisedojnë me Iranin dhe se 'gjëra të këqija' do të ndodhin nëse nuk arrihet një marrëveshje.
Në zhvillime të tjera:
- Abbas Araqchi, në intervistë për CNN, u pajtua me idenë e një Irani pa armë bërthamore dhe kërkoi heqjen e sanksioneve.
- Ministri i Jashtëm i Jordanisë, Ayman Safadi, deklaroi se vendi i tij nuk do të jetë fushë beteje kundër Iranit.
- Araqchi vizitoi Stambollin në kuadër të rolit diplomatik të Turqisë dhe zhvilloi biseda me zyrtarë të Egjiptit, Arabisë Saudite dhe Jordanisë.