Donald Trump, president i Shteteve të Bashkuara, ka njoftuar se udhëheqësit e Izraelit dhe Libanit do të zhvillojnë bisedime të enjten, 16 prill, për të ulur tensionet në kufirin mes dy vendeve. Deklarata u bë në platformën Truth Social mbrëmjen e 15 prillit, ku Trump shkroi se po përpiqet të krijojë "pak hapësirë për të marrë frymë" mes tyre, duke theksuar se nuk kanë biseduar që nga viti 1993, pra 34 vjet më parë.
Këto do të jenë negociatat e para të drejtpërdrejta mes udhëheqësve të dy vendeve që nga ajo kohë dhe synojnë arritjen e një marrëveshjeje armëpushimi për t’i dhënë fund luftës mbi gjashtëjavore me grupin militant Hezbollah, të mbështetur nga Irani. Hezbollah-u, që kontrollon shumicën e jugut të Libanit, konsiderohet organizatë terroriste nga Shtetet e Bashkuara, ndërsa Bashkimi Evropian ka vendosur në listë të zezë vetëm krahun e tij të armatosur.
Konteksti i konfliktit
Luftimet nisën më 28 shkurt, pas sulmeve ajrore të SHBA-së dhe Izraelit ndaj Iranit. Izraeli zhvilloi pushtim tokësor në Libanin jugor dhe fushatë sulmesh ajrore në përgjigje të sulmeve të Hezbollah-ut, duke shkaktuar vdekjen e mbi 2.000 personave dhe zhvendosjen e më shumë se 1.2 milionë të tjerëve, sipas autoriteteve shëndetësore libanezë.
Më herët, Hezbollah-u sinjalizoi mundësinë e një armëpushimi "së shpejti", ndërsa një zyrtar i lartë amerikan u shpreh se SHBA nuk kanë kërkuar drejtpërdrejt armëpushim, por do ta mirëprisnin përfundimin e armiqësive. Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu zhvilloi mbledhje me kabinetin e sigurisë të mërkurën për të diskutuar mundësinë e një marrëveshjeje me Libanin.
Trump nuk dha detaje për pjesëmarrësit në bisedime.
Përditësime
Autoritetet libaneze mohojnë njohuri për bisedime të planifikuara me Izraelin, sipas zyrtarëve të zyrës presidenciale të cituar nga AFP, Al Jazeera dhe BBC.
Ambasadorët e Izraelit dhe Libanit u takuan të martën në Uashington, si hap i parë drejt armëpushimit.
As Izraeli as Libani nuk e kanë konfirmuar zyrtarisht njoftimin e Trump-it.
Donald Trump bisedoi me telefon me presidentin libanez Joseph Aoun, duke premtuar shpalljen e armëpushimit brenda orëve. Presidenca libaneze bëri të ditur se Aoun falënderoi Trump-in dhe shprehu dëshirën për vazhdimin e përpjekjeve. IDF ka nisur përgatitjet për armëpushim nga ora 19:00 të enjtes, sipas Haaretz.
Reagime:
- Një deputet i Hezbollah i cilëson negociatat 'gabim serioz'.
- Kryetari i parlamentit iranian po ndjek zhvillimet.
Donald Trump shpalli zyrtarisht një armëpushim 10-ditor midis Izraelit dhe Libanit, që hyn në fuqi në mesnatë kohë Kosovë (17:00 SHBA).
Trump konfirmoi biseda direkte me Joseph Aoun dhe Benjamin Netanyahu, të cilët ranë dakord për armëpushimin, dhe i ftoi udhëheqësit e Izraelit dhe Libanit në Shtëpinë e Bardhë për bisedime të mëtejshme.
- Nawaf Salam, kryeministri libanez, mirëpriti armëpushimin dhe tha se Libani e ka kërkuar që nga fillimi i luftës.
- Hezbollah kërkon "ndërprerje gjithëpërfshirëse të sulmeve në të gjithë territorin libanez" dhe "asnjë liri lëvizjeje për forcat izraelite".
Donald Trump postoi në Truth Social një thirrje specifike për Hezbollah-in të respektojë armëpushimin: «Shpresoj që Hezbollah-i të sillet mirë...» dhe «Do të jetë një moment i madh... paqe!».
Zhvillime të tjera:
• Një zyrtar izraelit deklaroi se Izraeli do të përgjigjet ushtarakisht vetëm ndaj kërcënimeve të menjëhershme nga Hezbollah-i gjatë armëpushimit.
• Benjamin Netanyahu tha se një marrëveshje paqeje e qëndrueshme kërkon çarmatösjen e Hezbollah-it.
Presidenti Trump pritet të marrë pjesë personalisht në bisedimet në Shtëpinë e Bardhë.
- Negociatat, fillimisht të planifikuara në Departamentin e Shtetit, u zhvendosën në Shtëpinë e Bardhë.
- Libani pritet të kërkojë zgjatjen e armëpushimit 10-ditor.