Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka urdhëruar vendosjen e një bllokade detare në Ngushticën e Hormuzit, duke synuar ndalimin e anijeve që lidhen me tregtinë iraniane. Marina e SHBA-së ka nisur zbatimin rreth orës 17:00 me orën e Greqisë ose 16:00 me kohën e Kosovës, sipas United States Central Command. Bllokada shtrihet në Gjirin e Omanit dhe Detin Arabik, duke lejuar kalimin neutral për destinacione jo-iraniane.
Trump ka deklaruar se marina iraniane është "shkatërruar plotësisht", me 158 anije të fundosura, dhe ka paralajmëruar eliminimin e menjëhershëm të anijeve sulmuese të shpejta iraniane që afrohen bllokadës. Ai krahasoi taktikën me atë të përdorur kundër anijeve të drogës në Karaibe, duke e cilësuar atë "të shpejtë dhe brutale" në një postim në Truth Social.
Çmimet e naftës
Vendimi ka çuar në rritje të menjëhershme të çmimeve të naftës. Nafta Brent kaloi kufirin e 103 dollarëve për fuçi, ndërsa WTI arriti 104 dollarë. Analistët parashikojnë se çmimi mund të arrijë 120 dollarë brenda pak ditësh, duke pasqyruar ndërprerjen e eksporteve iraniane prej rreth 1.7-1.84 milionë fuçi në ditë.
Reagimi i Iranit
Një zëdhënës i Gardës Revolucionare të Iranit e ka cilësuar bllokadën si të paligjshme dhe të barabartë me piraterinë në ujërat ndërkombëtare. Teherani ka paralajmëruar masa të ashpra kundër çdo kërcënimi ndaj porteve të tij dhe ka njoftuar vendosjen e një mekanizmi të përhershëm kontrolli mbi ngushticë. Anijet civile do të lejoheshin vetëm nën kushte specifike, ndërsa ato ushtarake do të trajtoheshin me vendosmëri.
Pozicioni i NATO-s
Aleatët e NATO-s, përfshirë Britaninë dhe Francën, kanë refuzuar të bashkohen me bllokadën, duke propozuar ndërhyrje vetëm pas përfundimit të luftimeve. Kjo refuzim mund të rrisë tensionet në aleancë, ndërsa Trump kishte paralajmëruar bashkëpunim me vende të tjera.
Përditësime
Mbi 15 anije amerikane kanë nisur operacionin e bllokadës në Ngushticën e Hormuzit.
Ligjvënësi iranian Alaeddin Boroujerdi paralajmëroi se anijet amerikane do të "dërgohen në fund të detit" dhe se SHBA nuk ka aftësi reale.
Donald Trump deklaroi se Irani ka telefonuar Uashingtonin për një marrëveshje bërthamore.
- Kryeministri britanik Keir Starmer ka thirrur samit me Emmanuel Macron për rihapjen e ngushticës pa kushte.
- Starmer shtoi: "Ne nuk e mbështesim bllokadën".
- Irani vendosi tarifë 1 dollar për çdo fuçi naftë në anijet që kalojnë.
- Bisedimet dështuan në Pakistan mes delegacioneve.
Cisterna e naftës e sanksionuar Elpis kaloi Ngushticën e Hormuzit pak para hyrjes në fuqi të bllokadës.
Zhvillime të tjera në anijet e naftës:
- Cisterna Ostria (nën flamurin e Botsvanës) u kthye mbrapsht nga Ngushticën e Hormuzit.
- Cisterna Rich Starry ndryshoi destinacionin dhe transmetoi statusin "duke u larguar" nga Ishulli Qeshm.
Të paktën 30 anije janë të përqendruara pranë porteve iraniane Bandar Abbas dhe Bushehr.
Irani mund të zgjedhë rrugë alternative eksporti përmes Irakut, Turqisë, Armenisë ose Detit Kaspik, duke zgjeruar kontrabandën ose duke reaguar ushtarakisht me aleatë si Huthitë.
Rich Starry, anija kineze, kaloi sot në mëngjes përmes Ngushticës së Hormuzit nga UAE drejt Kinës, duke treguar se bllokada nuk ndalon lundrimin jo-iranian.
- Pronar dhe ekuipazh kinezë, me sinjal gjurmimi aktiv për të shmangur ndërhyrjen amerikane.
- CENTCOM sqaroi: bllokada totale vetëm për portet iraniane; liri lundrimi për destinacione të tjera.
Donald Trump deklaroi se negociatat në Pakistan mund të rifillojnë brenda 48 orëve, duke lavdëruar shefin e ushtrisë pakistaneze Asim Munir si "fantastik" (intervistë për NY Post).
Zhvillime të tjera:
- CENTCOM: Asnjë anije nuk ka kaluar bllokadën në 24 orët e para; 6 anije tregtare u kthyen në portet iraniane në Gjirin e Omanit.
- Operacioni amerikan përfshin mbi 10,000 trupa (marinsë, detari, forca ajrore), rreth 10 anije luftarake dhe dhjetëra avionë.
- Tankeri Rich Starry, me rreth 250,000 barela metanol (jo naftë), kaloi ngushticën të hënën pasdite në përpjekjen e dytë.