Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka lënë të kuptohet se administrata amerikane mund të rishikojë pozicionin e saj neutral lidhur me sovranitetin e Ishujve Falkland, të cilët administrohen nga Mbretëria e Bashkuar por pretendohen nga Argjentina. Në një intervistë për GB News, Trump shmangu dhënien e garancive se SHBA do të mbështeste Britaninë në rast të një konflikti të ri territorial.
Kritikat për shpenzimet dhe mbështetjen ushtarake
Trump kritikoi ashpër Londrën për mungesë mbështetjeje në fushatat e udhëhequra nga SHBA-ja kundër Iranit, duke pretenduar se Britania refuzoi të dërgonte anije në Ngushticën e Hormuzit kur iu kërkua. Përtej kësaj, Trump vuri në pikëpyetje nëse Britania gëzon ende kapacitetin ushtarak për të mbrojtur territorin në Atlantikun e Jugut, siç bëri gjatë luftës së vitit 1982. Gjithashtu, komentet e presidentit amerikan interpretohen si presion ndaj Britanisë për të rritur shpenzimet e mbrojtjes drejt objektivave të NATO-s.
Qëndrimi i qeverisë britanike
Në përgjigje të këtyre deklaratave, qeveria e Mbretërisë së Bashkuar theksoi se angazhimi i saj ndaj banorëve të Ishujve Falkland është i palëkundur. Zyrtarët britanikë rikujtuan referendumin e vitit 2013, ku 99.8% e votuesve mbështetën mbetjen e arkipelagut si territor britanik. Çështja mbetet tejet e ndjeshme, pasi presidenti argjentinas Javier Milei, një aleat i afërt i Trump, ka paralajmëruar një fjalim mbi pretendimin historik të vendit të tij ndaj ishujve, të cilët në Argjentinë njihen si Malvinas.
Lufta e vitit 1982, e cila zgjati rreth dhjetë javë, shkaktoi vdekjen e 649 ushtarakëve argjentinas, 255 ushtarakëve britanikë dhe tre banorëve vendas. Edhe pse historikisht SHBA ka mbajtur një qëndrim neutral, duke njohur administrimin de facto britanik, zhvillimet e fundit kanë rikthyer tensionin në marrëdhëniet transatlantike.
Përditësime
Qeveria argjentinase po përgatit një projektligj për sanksionimin e kompanive që operojnë pranë Ishujve Falkland. Presidenti Javier Milei paralajmëroi masa ndëshkuese ndaj firmave që shfrytëzojnë pasuritë nëntokësore në këtë zonë. Kompanitë Rockhopper Exploration nga Britania dhe Navitas Petroleum nga Izraeli kanë planifikuar fillimin e nxjerrjes së naftës brenda 2 viteve. Fusha naftëmbajtëse 'Sea Lion' vlerësohet se përmban rreth 1.7 miliardë fuçi naftë.
Qeveria e Mbretërisë së Bashkuar ka rikonfirmuar mbështetjen e palëkundur për sovranitetin e Ishujve Falkland. Sekretari i Jashtëm Ed Miliband deklaroi se Londra garanton të drejtën e vetëvendosjes për banorët e ishujve. Sekretarja e Arsimit Lucy Powell theksoi unitetin e kabinetit britanik në mbrojtjen e këtyre territoreve. Sekretari i Mbrojtjes Wes Streeting e cilësoi retorikën e fundit të presidentit Javier Milei si një çështje që i përket dinamikave të politikës së brendshme argjentinase.
Aksionet e kompanisë Rockhopper Exploration ranë me 7% në tregjet financiare pas deklaratave të presidentit argjentinas Javier Milei, i cili theksoi se mbështetja ndërkombëtare për pretendimin e Argjentinës ndaj ishujve po rritet. Në të njëjtën kohë, presidenti Donald Trump konfirmoi se po rishikon qëndrimin e SHBA-së dhe nuk përjashton mundësinë e një ndryshimi të politikës amerikane mbi sovranitetin e ishujve. Zhvillimet e fundit kanë shtuar pasigurinë për operacionet e naftës në rajon.
Presidenti argjentinas Javier Milei kërcënoi zyrtarisht me sanksione kompanitë e naftës që operojnë në Ishujt Falkland. Sekretari britanik i Mbrojtjes, Wes Streeting, reagoi në rrjetet sociale duke e cilësuar retorikën e Mileit si një strategji të politikës së brendshme argjentinase, pa ndikim real në pozicionin e Mbretërisë së Bashkuar.
Mbretëria e Bashkuar ka konfirmuar gatishmërinë e saj ushtarake në rajon, duke mbajtur një detashment të përhershëm prej 1500 ushtarësh në Ishujt Falkland. Forcat britanike operojnë me katër avionë luftarakë Tajfun, sisteme raketore tokë-ajër, anije patrullimi dhe një nëndetëse bërthamore. Ky dislokim mbështet përpjekjet për nxjerrjen e rreth 1.7 miliard fuçive naftë, një projekt i zhvilluar në bashkëpunim me kompani britanike dhe izraelite.