Unioni i Gazetarëve Shqiptarë (UGSH) ka reaguar ashpër ndaj vendimit nr. 49, të datës 17 korrik 2026, dhe komentarit shoqërues prej 532 faqesh të publikuar nga Gjykata e Posaçme për Korrupsionin dhe Krimin e Organizuar (GJKKO). Rregullorja, e cila rregullon sigurinë dhe rendin në ambientet e këtij institucioni, është cilësuar nga gazetarët si një mjet që krijon censurë dhe pengon lirinë e informimit publik.
Sipas UGSH-së, rregullat e reja transformojnë aksesin e medias nga një e drejtë themelore në një leje administrative, duke e bërë raportimin nga gjykata të vështirë, veçanërisht për seancat e papritura ose zhvillimet e befta. Sindikata thekson se kërkesa për autorizim 24 orë përpara, së bashku me kufizimet mbi numrin e gazetarëve dhe ndalimin e mjeteve teknike si celularët dhe kamerat, bien ndesh me nenin 22 të Kushtetutës së Shqipërisë, si dhe me nenet 6 dhe 10 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut.
Kreu i UGSH-së, Aleksandër Çipa, deklaroi se dokumentet udhëzojnë praktikisht se si të pengohen gazetarët në raportimin e fakteve nga seancat gjyqësore. Një tjetër shqetësim madhor i ngritur në reagim është mungesa e kritereve të qarta përzgjedhëse për gazetarët, si dhe mungesa e një mekanizmi ankimi në rastet kur mediave u refuzohet hyrja në ambientet e institucionit. UGSH kritikon gjithashtu procedurën e akreditimit, e cila, sipas tyre, shkakton pengesa burokratike për reporterët.
Në përfundim, UGSH i ka bërë thirrje GJKKO-së për një rishikim të menjëhershëm të këtyre dokumenteve, veçanërisht të kapitujve që prekin marrëdhëniet me mediat. Për këtë çështje, Unioni i Gazetarëve Shqiptarë ka njoftuar gjithashtu Delegacionin e Bashkimit Evropian në Tiranë, Ambasadën e SHBA-së dhe Përfaqësinë e OSBE-së, duke kërkuar monitorim mbi ndikimin e këtyre rregullave në lirinë e medias.
Përditësime
Federata Evropiane e Gazetarëve (EFJ) e ka cilësuar rregulloren e re të GJKKO-së si një masë tejet kufizuese për lirinë e medias. EFJ kërkon shfuqizimin e ndalimit të pajisjeve elektronike në sallat e gjyqit, duke e konsideruar këtë vendim në kundërshtim me standardet evropiane që garantojnë të drejtën e gazetarëve për mbajtjen e shënimeve. Nëse ky vendim nuk ndryshon, organizata ka paralajmëruar depozitimin e një ankese zyrtare në Platformën e Këshillit të Evropës për Mbrojtjen e Gazetarisë.
Kryetari në detyrë i GJKKO-së, Erion Bani, është identifikuar si hartuesi i rregullores së re, e cila ka ndeshur në kundërshtimin e grupeve të interesit. Dhoma e Avokatisë së Shqipërisë e ka kundërshtuar zyrtarisht aktin, duke e cilësuar si shkelje të transparencës. Po ashtu, Unioni i Gazetarëve Shqiptarë dhe Asociacioni i Gazetarëve të Shqipërisë, nën drejtimin e Isa Myzyrajt, kanë shprehur angazhimin kundër masave kufizuese. Rregullorja ndalon kategorikisht filmimin në korridore dhe vendos rishikimin e detyrueshëm të të gjitha akreditimeve vjetore të gazetarëve.
Gazetarët e kronikës Armend Bajrami, Eni Ferhati, Keti Banushi, Glidona Daci dhe Bleona Metushi kanë kundërshtuar rregulloren e re të GJKKO-së. Sipas tyre, ndalimi i përdorimit të celularëve brenda ambienteve të gjykatës pengon raportimin në kohë reale dhe cenon lirinë e ushtrimit të detyrës. Gazetarët theksojnë se kjo masë u ndërmor pa një konsultim paraprak me komunitetin mediatik, qëndrim ky i mbështetur edhe nga Unioni i Gazetarëve Shqiptarë.
Federata Evropiane e Gazetarëve (EFJ) i ka kërkuar zyrtarisht Gjykatës së Posaçme (GJKKO) shtyrjen e hyrjes në fuqi të rregullores së re. Duke iu bashkuar qëndrimit të Shoqatës së Gazetarëve Profesionistë të Shqipërisë (AGSH) dhe rrjetit Media Freedom Rapid Response (MFRR), EFJ argumenton se ndalimi i celularëve cenon nenin 14, pika 7 të udhëzimeve të Këshillit të Lartë Gjyqësor. Gjithashtu, organizatat kundërshtojnë nenin 90 të rregullores, i cili synon të imponojë kode sjelljeje për gazetarët edhe jashtë mjediseve të gjykatës.
Më 31 korrik 2026, GJKKO publikoi rregulloren e re, e cila hyn në fuqi në shtator 2026. Dokumenti vendos kufizime strikte për përdorimin e mjeteve teknologjike nga avokatët brenda ambienteve të gjykatës. Analisti Zylyftar Bregu e lidh mungesën e përfaqësuesve të GJKKO-së në konferencën e Shkollës së Magjistraturës me procesin e hartimit të kësaj rregulloreje, duke argumentuar se kjo reflekton një shkëputje nga debati profesional me aktorët e sistemit.
GJKKO sqaroi sot se rregullorja e re synon vendosjen e një ekuilibri institucional, duke mohuar çdo pretendim për censurë ndaj medias. Institucioni e cilësoi dokumentin si pjesë të sistemit të integruar të qeverisjes gjyqësore. Megjithatë, vëzhguesit dhe Unioni i Gazetarëve Shqiptarë vënë në dukje se rregullorja e re krijon mbivendosje me udhëzuesin për komunikimin me median, të miratuar më parë nga Këshilli i Lartë Gjyqësor (KLGJ).
Neni 93, pika 3 e rregullores së re të GJKKO-së vendos një afat prej 24 orësh për kthimin e përgjigjeve ndaj kërkesave të medias. Kryetari i GJKKO-së, Erjon Bani, argumenton se ky përcaktim synon të balancojë transparencën institucionale me sigurinë e proceseve gjyqësore, duke shkaktuar reagimin kundërshtues të Unionit të Gazetarëve Shqiptarë.
GJKKO ka ndaluar kategorikisht përdorimin e Inteligjencës Artificiale nga gazetarët për modifikimin ose shkurtimin e audio-regjistrimeve nga seancat gjyqësore. Ky kufizim i shtohet rregullores së re, e cila po kritikohet për paqartësi në kriteret e akreditimit. Analisti Zylyftar Bregu vëren se institucioni nuk ka përcaktuar ende mekanizma për të diferencuar gazetarët e akredituar nga ata të paakredituar, çka ka ngjallur shqetësime mbi aksesin e barabartë në informacion.