Presidenti serb Aleksandar Vuçiç njoftoi së fundmi se Serbia do të dyfishojë kapacitetet ushtarake brenda një viti e gjysëm. Kjo deklaratë vjen në kontekstin e rritjes së shpenzimeve ushtarake në Ballkanin Perëndimor, ku Serbia kryeson për volum importesh dhe buxhet mbrojtjeje.
Sipas të dhënave të Institutit Ndërkombëtar të Stokholmit për Paqe (SIPRI), Serbia renditet e 37-ta në botë për importin e sistemeve komplekse të armëve, para Kroacisë dhe Bullgarisë. Gjatë pesë viteve të fundit, vendi ka importuar armë nga 13 vende të ndryshme, me Kinën si furnizuesin më të madh, kryesisht për sisteme mbrojtjeje ajrore me rreze të mesme.
Shpenzimet dhe trendi
Në periudhën 2020-2024, buxheti ushtarak serb ishte rreth 6 herë më i lartë se ai i Shqipërisë, vendit të dytë në Ballkanin Perëndimor për shpenzime mbrojtjeje. Rritja e investimeve në mbrojtje është më e dukshme dhe më e qëndrueshme në Serbi krahasuar me fqinjët.
Hulumtuesja e SIPRI-së, Katarina Gjokiç, shpjegon se gjatë dekadës së fundit ka pasur presion për rinovimin e armatimeve të trashëguara nga Ushtria Popullore Jugosllave (JNA). Tensionet me Kosovën kanë ndikuar në idenë se një arsenal më i fortë ndihmon në negociatat ndërkombëtare, duke theksuar vlerën politiko-simbolike të këtyre blerjeve.
Motivet politike
Analisti ushtarak Aleksandar Radiç vë në dukje se intensifikimi i armatimit filloi në vitin 2016, kur Vuçiç njohu potencialin politik dhe ekonomik të prokurimit të armëve. Blerjet shpesh udhëhiqen nga motive politike, ku prioritet ka furnizuesi dhe jo domosdoshmërisht nevojat e ushtrisë. Për shembull, pas vizitave në Pekin, fillojnë negociata për pajisje nga Kina.