Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ka bërë të ditur se Ukraina, në bashkëpunim me Shtetet e Bashkuara dhe partnerët evropianë, ka hartuar një plan për t’i dhënë fund luftës me Rusinë. Propozimi mbështetet në tre elemente thelbësore: një armëpushim, krijimin e një zone tampon si zonë e lirë ekonomike dhe hapa të ndërsjellë për tërheqjen e trupave. Sipas Zelensky, kjo zonë do të administrohej nga një palë e tretë, ndërsa rolin e tyre në këtë proces pritet ta përcaktojnë Bashkimi Evropian dhe NATO.
Perspektiva diplomatike dhe afatet kohore
Zelensky vlerësoi se ekziston një "korridor mundësish" për diplomacinë që shtrihet nga samiti i G20 në dhjetor deri në fund të verës së vitit 2027. Negociatorët amerikanë po përpiqen aktualisht të gjejnë një format të pranueshëm për Rusinë, i cili nuk do ta detyronte Ukrainën të tërhiqte forcat e mbrojtjes nga Donbasi si kusht paraprak. Përveç këtyre masave, presidenti ukrainas theksoi gatishmërinë për të diskutuar një ndalim të ndërsjellë të sulmeve ndaj infrastrukturës energjetike dhe bujqësore.
Zhvillimet territoriale
Gjatë një ceremonie në Kiev për Ditën e Flamurit Kombëtar, ku morën pjesë liderë të vendeve skandinave dhe baltike, Zelensky paraqiti vlerësimet për situatën në front. Ai deklaroi se Ukraina synon barazimin e territorit të pushtuar me atë të çliruar deri në fund të vitit 2026. Sipas shifrave zyrtare të Kievit, që nga fillimi i vitit, forcat ruse kanë marrë kontrollin e rreth 990 kilometrave katrorë, ndërsa ushtria ukrainase ka çliruar rreth 820 kilometra katrorë. Në rajonin e Dnipropetrovskut, autoritetet ukrainase njoftojnë se kanë mbetur edhe rreth 10 kilometra katrorë për t’u rimarrë nën kontroll, hapësirë që përfshin tri vendbanime të vogla.
Përditësime
Kievi përballet me një krizë financiare në sektorin e mbrojtjes, ku nevojat buxhetore kapin shifrën e 27 miliardë dollarëve. Sipas të dhënave të fundit, qeveria ukrainase kërkon 8 deri në 10 miliardë dollarë për operacionet në fillim të vitit 2027, ndërsa 20 miliardë dollarë të tjera janë të domosdoshme për mbulimin e pagave dhe shpenzimeve ushtarake. Paralelisht, autoritetet raportojnë vështirësi teknike në procesin e prodhimit masiv të raketave balistike vendase, duke ngadalësuar objektivin për vetëmjaftueshmëri të artilerisë.
Presidenti Volodymyr Zelensky njoftoi se plani i paqes është zgjeruar për të përfshirë krijimin e një zone të lirë ekonomike, krahas armëpushimit dhe zonës tampon. Zelensky konfirmoi se po zhvillon diskutime mbi modalitetet e planit me Jared Kushner dhe Steve Witkoff, ndërsa menaxhimi i mundshëm i zonës tampon pritet t'i besohet një pale të tretë ende të pacaktuar. Paralelisht, inteligjenca ushtarake raporton se Rusia po përgatit një mobilizim të ri prej 300,000 trupash pas zgjedhjeve për Dumën. Për të forcuar mbrojtjen ajrore, Ukraina kërkon pajisjen me 300 sisteme Patriot, duke shprehur gatishmërinë për të blerë 5-10% të rezervave aktuale amerikane.
Presidenti Volodymyr Zelensky konfirmoi zyrtarisht finalizimin e parimeve bazë për një plan paqeje, pas negociatave me Jared Kushner dhe Avi Witkoff. Nisma është tashmë një përpjekje e koordinuar diplomatike mes SHBA-së, Europës, Ukrainës dhe Rusisë. Struktura e marrëveshjes formalizon përfshirjen e NATO-s dhe BE-së si garantues të procesit. Ndërsa negociatat kanë avancuar, Uashingtoni po mban të rezervuara detajet teknike të planit, duke pritur momentin e përshtatshëm për bërjen e tyre publike.