Franca dhe Spanja po përballen me një ndër sezonet më të vështira të zjarreve pyjore në dekadat e fundit, të nxitura nga temperaturat ekstreme që pritet të arrijnë në 40 gradë Celsius. Në jugperëndim të Francës, flakët vazhdojnë të përparojnë drejt qytetit të Bordeaux-së, duke ndryshuar drejtim në mënyrë të paparashikueshme.
Situata në Francë dhe Spanjë
Në rajonin e Gironde-ës, autoritetet kanë raportuar shfaqjen e një fenomeni të rrallë atmosferik të njohur si "pyrocumulonimbus", një stuhi e shkaktuar nga vetë zjarri që prodhon erëra dhe vetëtima. Zëdhënësi i Federatës Kombëtare të Zjarrfikësve, Eric Brocardi, e përshkroi përpjekjen për shuarjen e flakëve si një betejë të pabarabartë. Deri më tani, në këtë rajon janë shkrumbuar rreth 42,000 hektarë, ndërsa në të gjithë Francën sipërfaqja e djegur që nga fillimi i vitit ka arritur në 98,000 hektarë.
Ndërkohë, Spanja përballet me vatra të reja pranë Valencia-s dhe zjarre në provincën e Ávila-s dhe zonat rreth Madrid-it. Kryeministri Pedro Sánchez ka bërë thirrje për një pakt kombëtar përballë emergjencës klimatike, ndërsa Mbreti Felipe VI vuri në dukje dëmet e mëdha në trashëgiminë natyrore. Në të gjithë Spanjën janë djegur rreth 77,000 hektarë.
Masat qeveritare dhe shifrat e evakuimit
Presidenti Emmanuel Macron ka thirrur për të hënën një mbledhje krize të kabinetit qeveritar për të koordinuar reagimin ndaj emergjencës. Përkundër afërsisë së zjarrit me Bordeaux-në, ku jetojnë rreth 850,000 banorë, kryebashkiaku Thomas Cazenave ka njoftuar se aktualisht nuk ka një plan për evakuimin e qytetit.
Raportimet mbi numrin e personave të evakuuar ndryshojnë sipas burimeve:
• Sipas të dhënave të përgjithshme, mbi 330,000 njerëz janë larguar nga banesat e tyre në të dyja vendet.
• Burime të tjera raportojnë shifra deri në 375,000 persona, ku 260,000 janë evakuuar në Francë dhe 116,000 në Spanjë.
Autoritetet paralajmërojnë se situata mbetet e pafavorshme për shkak të parashikimeve për një valë të re nxehtësie që pritet të godasë rajonin gjatë ditëve në vijim.
Përditësime
Ministri i Brendshëm francez, Laurent Nuñez, njoftoi se zjarret në Gironde po përhapen në mënyrë të paparashikueshme drejt Bordosë, duke u pozicionuar aktualisht 15-30 kilometra larg zonës metropolitane. Autoritetet vlerësojnë se shuarja e flakëve kërkon reshje të dendura për tri ditë ose devijimin e tyre drejt detit. Kjo vatër zjarri konsiderohet ndër më të mëdhatë në Francë që prej Luftës së Dytë Botërore. Ndërkohë, në Spanjë, kryeministri Pedro Sánchez raportoi përmirësim të situatës, duke e vlerësuar gjendjen gjatë natës së fundit si më të stabilizuar.
Kriza klimatike po përshkallëzohet në rajon, ku Franca po përballet me përmbytje të rënda nga reshjet e rrëmbyeshme, ndërsa Spanja ka shpallur emergjencën kombëtare për shkak të zjarreve masive. Autoritetet kanë aktivizuar mekanizmat e ndihmës europiane për të përballuar situatën. Deri më tani, numri i personave të evakuuar ka arritur në 295,000, nga të cilët 220,000 në Francë dhe 75,000 në Spanjë. Ndërkohë, zjarret në provincën e Ávilas kanë shkatërruar mbi 50,000 hektarë tokë.
Kriza e zjarreve po përshkallëzohet në rajonin e Mesdheut, ku Italia dhe Spanja përballen me situatë emergjente:
- Në Itali, zjarret aktive në Pulia, Bazilikata dhe rrethinat e Romës kanë detyruar Rojën Bregdetare të evakuojë mbi 400 persona nga rajoni i Garganos.
- Në Spanjë, autoritetet raportojnë se sipërfaqja e shkrumbuar ka arritur në 170,000 hektarë, duke tejkaluar parashikimet fillestare.
- Meteo-France ka paralajmëruar valën e katërt të të nxehtit, ndërsa nëntogeri David Annotel ka bërë me dije se zjarret mund të vazhdojnë për javë apo muaj, në varësi të kushteve klimatike.
Përballë zjarreve masive në Francë dhe Spanjë, Bashkimi Evropian ka aktivizuar Mekanizmin e Mbrojtjes Civile. Për operacionet e shuarjes janë dislokuar avionë dhe helikopterë zjarrfikës nga Çekia, Kroacia, Gjermania, Portugalia, Sllovakia, Suedia, Turqia, Greqia dhe Italia. Aktualisht, një flotë prej 67 avionësh, përfshirë Canadair dhe Dash, po lufton flakët që kërcënojnë infrastrukturën kritike, duke përfshirë impiantet e motorëve raketorë. Në rajonin e Gironde, autoritetet raportuan lëndimin e 84 zjarrfikësve, ndërsa statistikat zyrtare tregojnë se sezoni aktual në Francë ka regjistruar 13,566 vatra zjarri.
Autoritetet në Francë kanë angazhuar një forcë të përbashkët prej 5,200 personash, përfshirë 2,500 zjarrfikës, 1,500 ushtarakë dhe 1,200 forca të rendit, për të frenuar përhapjen e flakëve. Në Spanjë, sipërfaqja e djegur përreth Madridit ka arritur në 770 kilometra katrorë. Ekuipazhet po përdorin avionë Canadair, të cilët mund të hedhin 6,000 litra ujë në intervale prej 12 sekondash. Brigadat e emergjencës po zbatojnë metodën e krijimit të korridoreve pa bimësi për të krijuar vija ndarëse strategjike që ndalojnë avancimin e mëtejshëm të zjarrit.
Ministria e Brendshme e Spanjës ka urdhëruar pezullimin e përdorimit të makinerive bujqësore në rajonet e Madridit, Toledos dhe Avilës për të parandaluar ndezjen e vatrave të reja. Ndërkohë, autoritetet kanë konfirmuar se zjarri në Avila është më i madhi në historinë e vendit, ku mbi 25,000 persona janë evakuuar dhe 8,700 të tjerë janë udhëzuar të izolohen në banesat e tyre.
Ministria e Brendshme e Spanjës ka saktësuar se numri i personave të evakuuar ka arritur në 63,000. Ndërkohë, ministrja e Tranzicionit Ekologjik, Sara Aagesen, bëri të ditur se zjarret kanë shkatërruar mbi 50,000 hektarë tokë në provincën e Avila-s, duke e renditur këtë zonë ndër më të prekurat nga flakët në historinë e vendit.
Ministri francez i Mbrojtjes, Sébastien Lecornu, deklaroi se 9 nga 10 zjarre janë shkaktuar nga aktiviteti njerëzor, ndërsa autoritetet kanë arrestuar 162 persona të dyshuar për zjarrvënie që prej 6 korrikut. Në Spanjë, të dhënat satelitore tregojnë se zjarret në perëndim të Madridit janë bashkuar në një vatër të vetme, duke përshkuar një sipërfaqe prej 27,000 hektarësh.
Presidenti Emmanuel Macron e ka cilësuar situatën e zjarreve si krizën më të rëndë që nga Lufta e Dytë Botërore. Autoritetet franceze kanë rishikuar në 220,000 numrin e të evakuuarve, ndërsa në Gironde, operatorët turistikë e konsiderojnë sezonin veror të humbur. Për të frenuar flakët, janë mobilizuar 18 avionë zjarrfikës dhe janë krijuar korridore mbrojtëse. Ndërkohë, në Italinë e Jugut, zjarret kanë shkaktuar ndërprerje të plotë të qarkullimit rrugor dhe hekurudhor.
Autoritetet franceze kanë urdhëruar evakuimin e 4,000 personave shtesë në Lacanau, ndërsa vatra më kritike ndodhet aktualisht 11 kilometra nga Bordoja. Në rajonin Landes, gjysma e 30,000 personave të evakuuar janë lejuar të kthehen në banesat e tyre pas stabilizimit të situatës. Që nga fillimi i korrikut, zjarret në Francë kanë shkrumbuar 115,000 hektarë. Ndërkohë, agjencia meteorologjike spanjolle, AEMET, ka konfirmuar se vala e të nxehtit do të vazhdojë deri në fund të javës.
Sipas sistemit europian EFFIS, Franca ka regjistruar mbi 920,000 hektarë të djegur këtë vit, duke shënuar rekordin më të lartë në dy dekadat e fundit. Zjarri në rajonin e Girondës është konfirmuar si më i madhi në vend që prej vitit 1949. Bilanci i dëmeve përfshin 93 zjarrfikës të plagosur dhe 240 banesa të shkatërruara. Në mbështetje të operacioneve franceze, Turqia ka dislokuar dy avionë zjarrfikës. Ndërkohë, në Spanjë, autoritetet kanë autorizuar rikthimin e banorëve në 9 nga 11 qytetet e prekura në rajonin e Toledos.
Autoritetet franceze konfirmuan se zjarri në veri të Arcachon ka nisur më 22 korrik. Në Lacanau, ekipet e shpëtimit evakuan turistët për shkak të afrimit të flakëve. Ekspertët paralajmërojnë për pasoja afatgjata, duke theksuar shkatërrimin e habitateve të specieve të rralla të amfibëve dhe zvarranikëve në zonat e prekura.
Autoritetet spanjolle kanë anuluar urdhrat e evakuimit për 13 komunitete në rajonet e Madridit dhe Castile dhe Leon, pas stabilizimit të situatës. Megjithatë, bilanci tragjik është rënduar me konfirmimin e një viktime në rajonin e Valencias. Ndërkohë, në Francë, flakët kanë shkatërruar 240 banesa. Operacionet e shuarjes në Spanjë po vijojnë me vështirësi, të ndikuara nga erërat me shpejtësi deri në 30 km/h.
Autoritetet franceze konfirmuan humbjen e jetës së 4 zjarrfikësve gjatë operacioneve të shpëtimit në javët e fundit. Në Bordeaux, autoritetet urdhëruan mbylljen e bizneseve për shkak të ndotjes së lartë të ajrit nga zjarret, ndërsa në Portugali, kriza është përshkallëzuar me vatra të reja aktive që kërcënojnë zonën e Guardës.
Zjarret masive në Francë dhe Spanjë kanë shkaktuar evakuime historike. Ministri i Brendshëm francez, Gérald Darmanin, deklaroi se operacioni aktual për shuarjen e flakëve në bregdetin e Atlantikut është evakuimi civil më i madh në historinë e vendit në kohë paqeje. Ndërsa sipërfaqja e djegur në perëndim të Bordeaux ka arritur në 420 kilometra katrorë, autoritetet kanë urdhëruar largimin e 4,000 personave shtesë. Në Spanjë, numri i të evakuuarve ka shkuar në 79,000, ndërsa 30,000 banorë të tjerë janë urdhëruar të izolohen.