Ambasadorja e Bashkimit Europian në Shqipëri, Sofia Moreira de Sousa, dhe bashkëkryetari i Komitetit të Përbashkët Konsultativ CoR-Shqipëri, Antonio Mazzeo, dënuan dhunën gjatë protestave të fundit. Deklaratat u bënë më 30 tetor, gjatë takimit të katërt të komitetit, të mbajtur në Elbasan dhe kushtuar rolit të pushtetit vendor në procesin e integrimit europian.
Moreira de Sousa tha se dhuna nuk ka vend në demokraci dhe se qytetarët duhet t’i adresojnë shqetësimet përmes institucioneve demokratike. Ajo theksoi se institucionet duhet të kenë kapacitetet e nevojshme për të dëgjuar dhe trajtuar pakënaqësitë. Ambasadorja bëri thirrje për angazhim me të rinjtë, shoqërinë civile dhe qytetarët, si dhe kundërshtoi shkatërrimin e pasurisë publike dhe private.
Mazzeo tha se liria e shprehjes dhe e drejta për protestë paqësore janë të drejta themelore. Ai u bëri thirrje institucioneve dhe protestuesve të veprojnë me përgjegjësi dhe të shmangin përshkallëzimin. Sipas tij, demokracia vlerësohet jo vetëm nga aftësia për të ruajtur rendin publik, por edhe nga mundësia për të garantuar pluralizmin politik, përfaqësimin demokratik dhe besimin e qytetarëve.
Reforma territoriale dhe çështja e Veliajt
Për reformën territoriale, Mazzeo tha se ajo duhet të mbështetet te funksionet dhe përgjegjësitë e pushtetit vendor, jo te interesat elektorale. Ai iu referua raportit të Kongresit të Autoriteteve Lokale dhe Rajonale të Këshillit të Europës, i cili përmend centralizimin e pushteteve, buxhetet e pamjaftueshme vendore, mungesën e burimeve njerëzore dhe përfshirjen e pamjaftueshme në konsultime. Ai theksoi gjithashtu nevojën për respektimin e standardeve të BE-së dhe përfshirjen e minoriteteve në jetën publike.
Mazzeo foli edhe për paraburgimin e kryetarit të Bashkisë së Tiranës, Erion Veliaj, duke nënvizuar rëndësinë e një procesi të drejtë dhe të pavarësisë së gjyqësorit. Ai iu referua raportit të Këshillit të Europës për praktikën e paraburgimit të zgjatur të kryetarëve të bashkive dhe tha se përfaqësuesit e autonomisë vendore po e ndjekin me vëmendje çështjen.
Kryetari i Bashkisë së Elbasanit, Gledian Llatja, i cilësoi shqetësuese protestat e dhunshme dhe bëri thirrje për dialog e protesta paqësore. Sipas tij, qytetarët në demokraci kanë të drejta dhe detyrime.
Takimi u zhvillua për herë të parë në Elbasan. Qyteti iu bashkua zyrtarisht konsorciumit për zbatimin e misionit të BE-së për 100+12 qytete klimatike neutrale dhe inteligjente deri në vitin 2030. Në diskutime u theksua se integrimi europian kërkon edhe institucione vendore të forta, transparente dhe profesionale, që ofrojnë shërbime cilësore.