← Kulturë
Ndaj në WhatsApp
10 BURIME
← Kthehu në rrjedhë

1 Maji: Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve dhe Origjina Historike

Çfarë dihet

1 Maji shënohet si Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve në mbarë botën. Kjo festë lidhet me grevën e 1886-ës në Çikago për ditë pune 8-orëshe dhe ngjarjen e Haymarket-it. Në Shqipëri, kryeministri Edi Rama uroi punëtorët me mesazhin "punë e ditë të mbarë".

1 Maji shënohet në mbarë botën si Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve, e njohur edhe si Dita e Punës ose Dita e Majit. Kjo datë kujton përpjekjet e lëvizjeve sindikale për të drejtat, liritë dhe kushtet e punës.

Origjina në SHBA

Lidhja kryesore është me grevën e përgjithshme në Shtetet e Bashkuara më 1 maj 1886, në Çikago. Mbi 200 000 punëtorë protestuan për ditë pune 8-orëshe, sipas rezolutës së Federatës së Tregut të Organizuar dhe Bashkimit të Punëtorëve në 1884. Protestat kulmuan më 4 maj në sheshin Haymarket, ku një shpërthim bombe shkaktoi vdekje mes policisë dhe punëtorëve. Tetë udhëheqës punëtorë, përfshirë August Spies, u ekzekutuan, ndonëse konsideroheshin të pafajshëm. Këto ngjarje u bënë simbol i luftës për të drejtat e punëtorëve.

Zyrtarizimi Ndërkombëtar

Në 1889, Kongresi Socialist Ndërkombëtar në Paris miratoi një rezolutë për demonstrata më 1 maj, duke e bërë datë zyrtare të solidaritetit punëtor. Në 1904, Konferenca e Gjashtë e Internacionales së Dytë u bëri thirrje sindikatave për protesta për 8 orë punë, kërkesa klasore dhe paqe universale. Në SHBA dhe Kanadë, Dita e Punës festohet të hënën e parë të shtatorit.

Arritje dhe Sfidat e Sotme

Falë këtyre lëvizjeve, janë siguruar të drejta si paga minimale, kufizimi i orarit të punës, pushime të paguara dhe mbrojtje nga sëmundjet. Megjithatë, sfidat vazhdojnë me punë të pasigurta pas krizës së 2008-s dhe fenomenin e gig economy-së, ku mungojnë pushime dhe sigurime.

Në Shqipëri

Kjo ditë shënohet me marshime të organizatave punëtore. Kryeministri Edi Rama uroi në Facebook: "MIRËMËNGJES dhe me zemër e respekt, i uroj çdo shqiptari punëtor punë e ditë të mbarë 1 maj". Në të kaluarën, festimet përfshinin manifestime shtetërore dhe organizime familjare.


Përditësime

Në 1855, punëtorët australianë krijuan moton "8 orë punë, 8 orë argëtim, 8 orë gjumë". Në mes të shekullit XIX, punëtorët punonin deri në 16 orë në ditë në kushte të vështira. Greva e Madhe e 1886-ës në SHBA kulmoi me Haymarket Riot-in në Çikago, ku 11 persona u vranë. I pari manifestim i madh ndërkombëtar u mbajt më 1 maj 1890 me pjesëmarrje masive.

Burimet

10 MEDIA RAPORTUAN KËTË LAJM

Përmbledhja më lart është ndërtuar duke krahasuar këto raportime. Klikoni për të lexuar origjinalin.

  1. 01 Shqiptarja.com Sot 1 maji, Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve, si lindi dhe historiku i kësaj dite
  2. 02 Lajmi.net 1 Maji – Dita ndërkombëtare e punëtorëve
  3. 03 Top Channel Sot 1 Maji, Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve/ Si nisi në vitin 1884 lëvizja për të kërkuar dhe siguruar të drejtat, liritë e kushtet e punës
  4. 04 Mapo Sot 1 Maji! Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve, si lindi ky manifestim (HISTORIKU)
  5. 05 ATA (Agjencia Telegrafike Shqiptare) Sot 1 Maji, Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve - ATSH -
  6. 06 Java News Historia dhe kuptimi i 1 Majit, Ditës Ndërkombëtare të Punëtorëve
  7. 07 TV Klan 1 Maji, Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve
  8. 08 Abc News Albania Dita Ndërkombëtare e Punës, historia dhe domethënia e 1 majit
  9. 09 Vizion Plus Sot 1 Maji, Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve!
  10. 10 Albeu Sot 1 Maji, Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve/ Urimi i Ramës: Punë e ditë të mbarë