Kulturë

1 Maji: Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve dhe Origjina Historike

~2 min lexim 9 burime

Përmbledhje

1 Maji shënohet si Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve në mbarë botën. Kjo festë lidhet me grevën e 1886-ës në Çikago për ditë pune 8-orëshe dhe ngjarjen e Haymarket-it. Në Shqipëri, kryeministri Edi Rama uroi punëtorët me mesazhin "punë e ditë të mbarë".

1 Maji shënohet në mbarë botën si Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve, e njohur edhe si Dita e Punës ose Dita e Majit. Kjo datë kujton përpjekjet e lëvizjeve sindikale për të drejtat, liritë dhe kushtet e punës.

Origjina në SHBA

Lidhja kryesore është me grevën e përgjithshme në Shtetet e Bashkuara1 maj 1886, në Çikago. Mbi 200 000 punëtorë protestuan për ditë pune 8-orëshe, sipas rezolutës së Federatës së Tregut të Organizuar dhe Bashkimit të Punëtorëve në 1884. Protestat kulmuan më 4 maj në sheshin Haymarket, ku një shpërthim bombe shkaktoi vdekje mes policisë dhe punëtorëve. Tetë udhëheqës punëtorë, përfshirë August Spies, u ekzekutuan, ndonëse konsideroheshin të pafajshëm. Këto ngjarje u bënë simbol i luftës për të drejtat e punëtorëve.

Zyrtarizimi Ndërkombëtar

1889, Kongresi Socialist Ndërkombëtar në Paris miratoi një rezolutë për demonstrata më 1 maj, duke e bërë datë zyrtare të solidaritetit punëtor. Në 1904, Konferenca e Gjashtë e Internacionales së Dytë u bëri thirrje sindikatave për protesta për 8 orë punë, kërkesa klasore dhe paqe universale. Në SHBA dhe Kanadë, Dita e Punës festohet të hënën e parë të shtatorit.

Arritje dhe Sfidat e Sotme

Falë këtyre lëvizjeve, janë siguruar të drejta si paga minimale, kufizimi i orarit të punës, pushime të paguara dhe mbrojtje nga sëmundjet. Megjithatë, sfidat vazhdojnë me punë të pasigurta pas krizës së 2008-s dhe fenomenin e gig economy-së, ku mungojnë pushime dhe sigurime.

Në Shqipëri

Kjo ditë shënohet me marshime të organizatave punëtore. Kryeministri Edi Rama uroi në Facebook: "MIRËMËNGJES dhe me zemër e respekt, i uroj çdo shqiptari punëtor punë e ditë të mbarë 1 maj". Në të kaluarën, festimet përfshinin manifestime shtetërore dhe organizime familjare.

Shpërndaje këtë artikull

Burimet

9 burime

Keni vërejtje për këtë artikull ose shqetësime të tjera? Na kontaktoni në support@brockulla.com