Kulturë
Ndaj në WhatsApp
10 BURIME
← Kthehu në rrjedhë

1 Maji: Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve dhe Origjina Historike

Çfarë dihet

1 Maji shënohet si Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve në mbarë botën. Kjo festë lidhet me grevën e 1886-ës në Çikago për ditë pune 8-orëshe dhe ngjarjen e Haymarket-it. Në Shqipëri, kryeministri Edi Rama uroi punëtorët me mesazhin "punë e ditë të mbarë".

1 Maji shënohet në mbarë botën si Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve, e njohur edhe si Dita e Punës ose Dita e Majit. Kjo datë kujton përpjekjet e lëvizjeve sindikale për të drejtat, liritë dhe kushtet e punës.

Origjina në SHBA

Lidhja kryesore është me grevën e përgjithshme në Shtetet e Bashkuara1 maj 1886, në Çikago. Mbi 200 000 punëtorë protestuan për ditë pune 8-orëshe, sipas rezolutës së Federatës së Tregut të Organizuar dhe Bashkimit të Punëtorëve në 1884. Protestat kulmuan më 4 maj në sheshin Haymarket, ku një shpërthim bombe shkaktoi vdekje mes policisë dhe punëtorëve. Tetë udhëheqës punëtorë, përfshirë August Spies, u ekzekutuan, ndonëse konsideroheshin të pafajshëm. Këto ngjarje u bënë simbol i luftës për të drejtat e punëtorëve.

Zyrtarizimi Ndërkombëtar

1889, Kongresi Socialist Ndërkombëtar në Paris miratoi një rezolutë për demonstrata më 1 maj, duke e bërë datë zyrtare të solidaritetit punëtor. Në 1904, Konferenca e Gjashtë e Internacionales së Dytë u bëri thirrje sindikatave për protesta për 8 orë punë, kërkesa klasore dhe paqe universale. Në SHBA dhe Kanadë, Dita e Punës festohet të hënën e parë të shtatorit.

Arritje dhe Sfidat e Sotme

Falë këtyre lëvizjeve, janë siguruar të drejta si paga minimale, kufizimi i orarit të punës, pushime të paguara dhe mbrojtje nga sëmundjet. Megjithatë, sfidat vazhdojnë me punë të pasigurta pas krizës së 2008-s dhe fenomenin e gig economy-së, ku mungojnë pushime dhe sigurime.

Në Shqipëri

Kjo ditë shënohet me marshime të organizatave punëtore. Kryeministri Edi Rama uroi në Facebook: "MIRËMËNGJES dhe me zemër e respekt, i uroj çdo shqiptari punëtor punë e ditë të mbarë 1 maj". Në të kaluarën, festimet përfshinin manifestime shtetërore dhe organizime familjare.


Përditësime

Në 1855, punëtorët australianë krijuan moton "8 orë punë, 8 orë argëtim, 8 orë gjumë". Në mes të shekullit XIX, punëtorët punonin deri në 16 orë në ditë në kushte të vështira. Greva e Madhe e 1886-ësSHBA kulmoi me Haymarket Riot-in në Çikago, ku 11 persona u vranë. I pari manifestim i madh ndërkombëtar u mbajt më 1 maj 1890 me pjesëmarrje masive.

Burimet

10 MEDIA RAPORTUAN KËTË LAJM

Përmbledhja më lart është ndërtuar duke krahasuar këto raportime. Klikoni për të lexuar origjinalin.

  1. 01 Java News Historia dhe kuptimi i 1 Majit, Ditës Ndërkombëtare të Punëtorëve
  2. 02 Abc News Albania Dita Ndërkombëtare e Punës, historia dhe domethënia e 1 majit
  3. 03 Mapo Sot 1 Maji! Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve, si lindi ky manifestim (HISTORIKU)
  4. 04 Shqiptarja.com Sot 1 maji, Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve, si lindi dhe historiku i kësaj dite
  5. 05 Vizion Plus Sot 1 Maji, Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve!
  6. 06 Top Channel Sot 1 Maji, Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve/ Si nisi në vitin 1884 lëvizja për të kërkuar dhe siguruar të drejtat, liritë e kushtet e punës
  7. 07 Albeu Sot 1 Maji, Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve/ Urimi i Ramës: Punë e ditë të mbarë
  8. 08 ATA (Agjencia Telegrafike Shqiptare) Sot 1 Maji, Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve - ATSH -
  9. 09 TV Klan 1 Maji, Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve
  10. 10 Lajmi.net 1 Maji – Dita ndërkombëtare e punëtorëve