Sipas dokumentit të publikuar nga Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale, zhvillimi i kapitalit njerëzor në Shqipëri po has vështirësi të konsiderueshme. Vlerësimi prej 63% tregon se kushtet aktuale nuk janë ende të mjaftueshme për të garantuar zhvillimin e plotë të aftësive të fëmijëve deri në moshë madhore, çka e rendit vendin nën mesataren rajonale prej 69%.
Sfidat kryesore në zhvillimin e fëmijëve
Dokumenti evidenton se prapambetja vjen si pasojë e një ndërthurjeje të faktorëve shoqërorë dhe strukturorë:
- Zhvillimet demografike: Rënia e popullsisë dhe nivelet e larta të emigracionit, të pasqyruara në të dhënat e Censusit 2023, ndikojnë në aksesin e fëmijëve ndaj shërbimeve.
- Pabarazitë territoriale: Diferencat në aksesin ndaj shërbimeve cilësore mes zonave të ndryshme pengojnë zhvillimin afatgjatë.
- Sektori i arsimit: Rezultatet e ulëta në procesin e të nxënit, kompetencat digjitale nën mesataren e Bashkimit Evropian dhe mungesa e mësuesve në zonat e largëta janë identifikuar si dobësi kritike.
Koordinimi institucional dhe rekomandimet
Megjithëse Shqipëria ka bërë përparim në forcimin e kuadrit ligjor, Bashkimi Evropian dhe Komiteti i OKB-së për të Drejtat e Fëmijës kërkojnë angazhim më të madh në arsim dhe mbrojtje sociale. Agjenda, e cila është hedhur për konsultim publik, nënvizon nevojën për një koordinim më efikas institucional dhe forcimin e mekanizmave të mbrojtjes për të reduktuar pabarazitë deri në vitin 2030.