Monika Silva-Koniuszek, aktivistja polake që hetonte shitjen e paligjshme të tokave në Ekuador, u vra më 8 qershor 2026. Pasi siguroi një disk me dokumentet që ajo kishte mbledhur, BIRN zbuloi një rrjet kompanish të lidhura me banda shqiptare, të cilat dyshohet se përdoreshin për pastrimin e parave të fituara nga trafiku i drogës.
Silva-Koniuszek u zhvendos në qytetin bregdetar të Montañitës në vitin 2018 dhe hapi një bujtinë. Gjatë pandemisë së COVID-19, ajo shpërndau pako ushqimore dhe maska për banorët. Ajo mori pjesë gjithashtu në fushata mjedisore për mbrojtjen e plazheve nga zgjerimi i ndërtimeve, si dhe për ruajtjen e breshkave të detit, mangrovave dhe peizazhit natyror.
Në dhjetor të vitit 2022, një studente 23-vjeçare nga Mbretëria e Bashkuar vdiq në një bujtinë në Montañitë. Sipas policisë, shkaku ishte insuficienca respiratore. Silva-Koniuszek dyshonte se studentja kishte vdekur nga mbidoza e drogës, e cila mund t’i ishte dhënë nga dikush tjetër, dhe përmendte raste të ngjashme të mëparshme në atë bujtinë. Ajo kërkoi që prokuroria të shpjegonte pse hetimi u mbyll pas vetëm pak ditësh.
Në një letër drejtuar Avokatit të Popullit të Ekuadorit, ajo shkroi se një ish-gjyqtar, i cili përfaqësonte pronarin e bujtinës, ishte përpjekur ta frikësonte për shkak të përpjekjeve të saj për të hedhur dritë mbi vdekjen e britanikes.
Më pas, Silva-Koniuszek krijoi fondacionin La Integridad dhe hetoi një skemë të shitjes së paligjshme të tokave në provincën Santa Elena. Sipas pretendimeve të saj, në skemë përfshiheshin elita politike të provincës. Lita Martinez, avokate e organizatës CEPAM, tha se Silva-Koniuszek zotëronte informacione me vlerë dhe e dinte se çfarë provash nevojiteshin për të ngritur akuza.
Hetimi me Robinson Del Pezon
Në nëntor të vitit 2025, një bombë shpërtheu përpara shtëpisë së gazetarit Robinson Del Pezo në La Libertad. Disa ditë më vonë, persona të armatosur hapën zjarr ndaj tij në një treg. Del Pezo vdiq në vend, ndërsa autorët u larguan me motoçikleta.
Silva-Koniuszek po hetonte së bashku me Del Pezon të ashtuquajturat “mafi të tokave”. Tregtimi i paligjshëm i tokave publike nga zyrtarë të korruptuar përshkruhet si një metodë e përdorur gjerësisht nga kartelet e drogës në Ekuador për pastrimin e parave. Një ditë pas vrasjes së kolegut të saj, Silva-Koniuszek zbuloi kamera sigurie të drejtuara nga shtëpia e saj.