Komisioni Evropian do të paraqesë të martën, më 27 tetor 2026, rregulla të reja që u kërkojnë qeverive të vendeve anëtare të përcaktojnë se cilat autoritete janë përgjegjëse për përgatitjen dhe mbrojtjen e qytetarëve nga fatkeqësitë klimatike. Nisma vjen ndërsa Komisioni u kërkon vendeve të përgatiten për mot më ekstrem dhe për një botë që, sipas skenarëve të tij, mund të jetë 3°C më e ngrohtë deri në vitin 2100.
Komisioneri Evropian për Veprimin Klimatik, Wopke Hoekstra, tha për Euronews se bota po shkon drejt tejkalimit të përkohshëm ose potencialisht të zgjatur të kufirit prej 1,5°C të përcaktuar në Marrëveshjen e Parisit. Sipas tij, qeveritë duhet të përgatiten për valë të të nxehtit dhe fatkeqësi të tjera klimatike, edhe nëse ulin me sukses emetimet e gazrave serrë. Hoekstra vlerësoi se dëmet ekonomike nga moti ekstrem i kësaj vere kanë kaluar 100 miliardë euro.
Skenarët e Komisionit parashikojnë ngrohje globale prej 2°C deri në vitin 2050 dhe 3°C deri në vitin 2100. Evropa po ngrohet afërsisht dy herë më shpejt se mesatarja botërore. Parashikimet bazohen në kërkime shkencore, përfshirë punën e Panelit Ndërqeveritar për Ndryshimet Klimatike dhe modelet evropiane të klimës. Ato synohet të përdoren në vlerësimet kombëtare dhe lokale të rreziqeve, duke marrë parasysh se ndikimet ndryshojnë nga një rajon në tjetrin.
Rregullat do t’u lënë qeverive lirinë të ndajnë përgjegjësitë mes autoriteteve kombëtare, rajonale dhe lokale, por do t’i detyrojnë të sqarojnë se kujt i takon secila detyrë. Synimi është të shmangen paqartësitë për përgjegjësinë pas përmbytjeve ose zjarreve. Komisioni kërkon gjithashtu që rreziqet e ardhshme klimatike të merren parasysh gjatë planifikimit të rrugëve, urave, lagjeve të reja dhe infrastrukturës publike, në vend që projektimi të mbështetet vetëm te të dhënat historike të motit.
Financimi mbetet i pasqaruar dhe plani nuk parashikon një program të ri për të ndihmuar familjet të përshtatin banesat. TV Klan raporton se Hoekstra përmendi propozimin që 35 për qind e buxhetit të ardhshëm të BE-së të drejtohet për klimën dhe natyrën, si dhe 30 miliardë euro nga Banka Evropiane e Investimeve për përshtatjen deri në vitin 2030. Sipas po këtij burimi, rreth 25 për qind e aseteve të ekspozuara ndaj rreziqeve klimatike kanë mbulim sigurimi. Hoekstra tha se investimi në parandalim kushton më pak se përballimi i dëmeve pas fatkeqësive.