Në edicionin e datës 3 mars 2026, gazetari Ben Andoni ka publikuar në Gazeta Shqiptare dhe Panorama artikullin me titull "Idealistët materialistë", ku diskutohet shtetformimi në Shqipëri.
Autori vë në dukje se pas çdo ngjarjeje publiku arrin në përfundimin se sistemi përkatës nuk funksionon siç duhet. Media thërret specialistë, ndërsa dalin në pah probleme me përgjegjësinë individuale dhe sidomos të atyre që drejtojnë.
Shtetformimi, sipas Andonit, ndodh çdo ditë dhe dallon nga rasti i Kosovës, ku lidhet me ndërtimin e institucioneve dhe njohjen ndërkombëtare. Në Shqipëri, ai matet me shërbimin ndaj shtetit sot dhe në të ardhmen. Infrastruktura nxjerr në pah probleme në cilësinë e punimeve, personat që i kryejnë ato, konceptin e punimeve afatgjatë dhe zhvillimin rajonal.
Faji rëndon kryesisht mbi elitat drejtuese dhe perceptimin publik për zgjedhjen e tyre. Materializmi po e lodh vendin, lidhur me trashëgiminë historike të institucioneve të dobëta demokratike, situata ekonomike të trazuara dhe prirjen për përfitime personale nga shteti. Këto fenomene ilustrohen me antropologjinë e korrupsionit, mosllogaridhënien dhe makutërinë.
Shembujt e dobësisë, pakulturës dhe mungesës së menaxhimit vijnë shpesh nga pushteti lokal, ndërsa organizimi i vendit dhe politikanët japin argumente për pangopuri. Gati 90 vite më parë, në vitin 1936, Patër Anton Harapi shkroi me keqardhje tekstin "Idealista pa ideal". Në atë kohë, Shqipëria, pavarësisht prapambetjes, po hynte në rrugën e zhvillimit, ngjashëm me situatën aktuale.