Qeveria e pakicës në Francë planifikon, si reagim ndaj protestave kombëtare, të japë hua me kushte lehtësuese prej 4 miliardë eurosh për rinovimin e shkollave deri në vitin 2030 dhe 1 miliard euro për universitetet deri në vitin 2029. Këto angazhime vijnë në një kohë kur borxhi publik i vendit është rreth 120 për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB-së) dhe qeveria nuk ka shumicë në parlament.
Për krahasim, borxhi i Gjermanisë është rreth 65 për qind të PBB-së, pavarësisht planit prej 600 miliardë eurosh për infrastrukturën dhe mbrojtjen. Gjermania ruan vlerësimin maksimal AAA, ndërsa vlerësimet e Francës ndryshojnë sipas agjencive: AA, A+ ose Aa3. Perspektivat e Gjermanisë konsiderohen përgjithësisht të qëndrueshme, ndërsa disa agjenci i vlerësojnë ato të Francës si negative.
Kjo pasqyrohet në koston e huamarrjes. Për obligacionet dhjetëvjeçare, Franca paguan gati 1,6 pikë përqindjeje më shumë interes se Gjermania. Diferenca, e njohur si primë rreziku ose “spread”, është në nivelin më të lartë që nga kriza financiare. Ajo është rritur me shpejtësi: që nga qershori 2026, diferenca kundrejt obligacioneve gjermane është më shumë se dyfishuar. Burimet e lidhin këtë kryesisht me borxhin e lartë, paqëndrueshmërinë politike, deficitet e mëdha buxhetore dhe trazirat e fundit.
Friedrich Heinemann, ekonomist në Qendrën Leibniz për Kërkime Ekonomike Evropiane (ZEW) në Mannheim, e përshkruan spread-in si një “termometër” të tregjeve të obligacioneve. Ai thotë se rritja e tij ushtron presion mbi kushtet e financimit në Francë, mund të rrisë kostot e kredive dhe t’i vërë bankat në vështirësi. Sipas Heinemannit, kjo mund të çojë në krizë financiare.
Landry Charrier, hulumtues në Qendrën për Studime të Avancuara të Sigurisë, Strategjisë dhe Integrimit në Universitetin e Bonit, nuk pret përfundim të shpejtë të asaj që e quan “festë e borxhit”. Sipas të dhënave të INSEE-së të cituara prej tij, 56 për qind e popullsisë përfiton më shumë shërbime dhe përfitime publike sesa paguan në taksa e kontribute. Charrier thotë se borxhi mund të mbetet çështje abstrakte për qytetarët për sa kohë që pasojat e tij nuk ndihen dukshëm në jetën e përditshme.
Franca shpenzon më shumë sesa mbledh në taksa prej më shumë se gjysmë shekulli. Buxheti i fundit i balancuar ishte më 1974. Franca pagoi për herë të fundit një primë rreziku kaq të lartë në fund të vitit 2011, gjatë krizës së borxhit të zonës euro.
Shpenzimet për interesin e borxhit publik parashikohet të kalojnë 79 miliardë euro në vitin 2026 dhe 91 miliardë euro në vitin 2027. Deri në vitin 2030, ato mund të arrijnë në 125–132 miliardë euro. Sipas Bota Sot, këto shifra përfshijnë edhe kostot e sigurimeve shoqërore dhe të autoriteteve vendore.