Qeveria e Britanisë së Madhe miratoi të martën planet për ndërtimin e një ambasade të re kineze në Londër, në truallin e Royal Mint Court, pranë Qytetit të Londrës. Kompleksi, me sipërfaqe 20 mijë metrash katrorë, do të bëhet përfaqësia më e madhe diplomatike kineze në Evropë nëse ndërtohet.
Kina bleu truallin në vitin 2018 për 255 milionë paund (sipas shumicës së burimeve; një raport përmend 312 milionë dollarë). Vendimi u shty dy ose tre herë për shkak të shqetësimeve mbi implikimet e sigurisë, përfshirë vendndodhjen afër kabllove me fibra optike që transmetojnë të dhëna sensitive financiare dhe komunikime email.
Vendndodhja dhe shqetësimet
Royal Mint Court ndodhet pranë institucioneve financiare të Londrës. Kritikët, përfshirë ligjvënës, banorë dhe disidentë kinezë në mërgim, kanë paralajmëruar se operativë kinezë mund ta përdorin afërsinë për përgjim ose mbledhje informacioni. Një raport i gazetës Telegraph përmend plane për 208 dhoma nën ambasadë, një prej të cilave pak metra larg kabllove. Pyetje të ngjashme u ngritën pas rrëzimit të një çështjeje gjyqësore për spiunazh në favor të Kinës vitin e kaluar. Shërbimi i spiunazhit MI5 nuk ka ngritur kundërshtim zyrtar.
Raporti i planifikimit dhe deklaratat
Inspektorja e planifikimit urban Claire Searson nënshkroi një dokument 240 faqesh, ku përfundon se propozimi përputhet me planin e zhvillimit dhe leja duhet të jepet. Raporti thekson se vendimet për ambasadat janë neutrale ndaj shteteve: nuk mund të diskriminohet një përdorim bazuar në përdoruesin e parashikuar, përndryshe krijohet precedent i papranueshëm. Sekretari për Strehimin Steve Reed deklaroi se vendimi është përfundimtar, përveç nëse kundërshtohet me sukses në gjykatë, me kusht përmbushjen e kushteve të bashkëlidhura.
Përditësime
Steve Reed deklaroi: "Vendimi ishte në përputhje me rekomandimin e Inspektorit të Pavarur të Planifikimit".
- Hetim publik nga Inspektori i Pavarur i Planifikimit nga 11 deri në 19 shkurt 2025 (RTSH).
- Ambasada e re do të zëvendësojë ndërtesat diplomatike kineze të shpërndara në Londër (Euronews).
- Çmimi i blerjes: 225 milionë paund (rreth 259 milionë euro) (Euronews).
Zëdhënësi i qeverisë deklaroi se agjencitë e inteligjencës janë përfshirë në vendim dhe konsolidimi ofron "avantazhe të qarta sigurie".
Zhvillime kryesore:
- Letra e vendimit nuk përmend ndërhyrje nga ambasada në kabllot me fibra optike.
- Asnjë organ sigurie (Ministria e Brendshme, Ministria e Jashtme) nuk ka kundërshtuar vendimin për kabllot.
- Letër e përbashkët nga drejtori i MI5 (Sir Ken McCallum) dhe drejtoresha e GCHQ (Anne Keast-Butler): "Nuk është realiste të eliminohet plotësisht çdo rrezik".
- Keir Starmer pritet të vizitojë Pekinin në fillim të këtij viti, i pari kryeministër britanik që nga 2018.
Komiteti parlamentar për Inteligjencën dhe Sigurinë kritikoi raportet e pjesshme mbi planet për ambasadën kineze në Londër. Kryetari Lord Beamish tha se do t'i drejtohet kryeministrit.
Zhvillime të tjera:
- Opozita konservatore e quajti vendimin "dorëzim të turpshëm"; Iain Duncan Smith kritikoi injorimin e shkeljeve të të drejtave të njeriut nga Kina.
- MI6, MI5 dhe GCHQ nuk identifikuan rreziqe specifike.
- Ambasada pritet të ketë mbi 200 punonjës.
- Kina ra dakord të mbyllë shtatë seli diplomatike ekzistuese.
Steve Reed deklaroi se shqetësimet politike dhe etike nuk konsiderohen në planifikimin urban, sipas The Guardian.
Zhvillime të tjera:
- Shërbimet e inteligjencës garantuan se rreziqet e sigurisë mund të menaxhohen.
- MI5 dhe GCHQ propozojnë një paketë masash sigurie «profesionale dhe proporcionale».
- Përmendet presioni ndaj aktivistëve nga Hong Kongu.