Bujqësia në Shqipëri po përballet me sfida të rënda që lidhen me kosto të larta të prodhimit, të cilat dobësojnë konkurrueshmërinë e sektorit në tregjet e rajonit të Ballkanit Perëndimor. Sipas të dhënave nga Organizata e Kombeve të Bashkuara për Ushqimin dhe Bujqësinë (FAO), fermerët shqiptarë shpenzojnë mesatarisht 28% të vlerës totale të prodhimit vetëm për blerjen e farërave, plehrave kimike dhe pesticideve.
Një ndër arsyet kryesore të këtij hendeku financiar është niveli i ulët i subvencioneve të drejtpërdrejta nga shteti. Ndërsa në vendet e tjera të rajonit mbështetja mesatare vlerësohet në mbi 53 euro për hektar, në Shqipëri ky nivel mbetet në kuotën e 3 eurove për hektar. Kjo pabarazi detyron fermerët vendas të mbulojnë pjesën më të madhe të shpenzimeve operative nga të ardhurat e tyre personale.
Sektori bujqësor përballet gjithashtu me një barrë të shumëfishtë që përfshin disa faktorë kyç:
• Varësinë e lartë nga inputet e importuara, çmimet e të cilave ndikohen nga tregjet ndërkombëtare, kursi i këmbimit dhe shpenzimet e transportit.
• Dobësitë në infrastrukturën e ujitjes, që e bëjnë prodhimin të cenueshëm ndaj ndryshimeve klimatike dhe thatësirave.
• Mungesën e fuqisë punëtore në zonat rurale si pasojë e emigrimit, duke rritur koston e krahut të punës gjatë periudhave të mbjelljes dhe vjeljes.
FAO thekson se kostot e fshehura të sistemit bujqësor, ku përfshihen dëmet mjedisore dhe humbjet nga kushtet e pafavorshme atmosferike, rëndojnë më tepër mbi vendet me kapacitete të kufizuara investuese. Për shkak të strukturës me ferma të vogla, prodhuesit shqiptarë e kanë të vështirë të negociojnë çmime më të favorshme në treg, duke rrezikuar humbjen e pozicioneve përballë produkteve të subvencionuara nga vendet fqinje dhe ato të Bashkimit Europian.