Bashkëkryetari i Komisionit për Reformën Zgjedhore, Oerd Bylykbashi, kërkoi më 6 nëntor që puna e komisionit të përqendrohet te zbatimi i rekomandimeve të OSBE/ODIHR dhe garantimi i kushteve të barabarta të konkurrimit. Sipas tij, komisioni, i ngritur një vit më parë, ka hyrë në muajin e fundit të mandatit.
Komisioni do të rinisë punën të hënën, më 9 nëntor, në orën 13:00, në sallën “Pjetër Arbnori” të Kuvendit. Në mbledhje pritet të diskutohen detyrimet që lidhen me legjislacionin për vetëqeverisjen vendore, projektligji për financimin e partive politike dhe çështjet e mbetura të reformës.
Bylykbashi tha se barazia në konkurrimin zgjedhor është çështja kryesore e evidentuar, sipas tij, në raportet e OSBE/ODIHR, të Asamblesë Parlamentare të Këshillit të Europës, të Parlamentit Europian dhe të Komisionit Europian. Ai kërkoi ndarjen e shtetit nga partia në pushtet, ndalimin e përdorimit të administratës dhe burimeve publike për qëllime elektorale, si dhe ndëshkimin efektiv të shkeljeve dhe krimeve zgjedhore. Sipas tij, këto masa duhet të vlejnë për Partinë Socialiste dhe për çdo parti që mund të jetë në pushtet në të ardhmen.
Propozimet për sistemin zgjedhor
Për sistemin zgjedhor, Bylykbashi propozoi përfaqësim të partive mbi bazën e proporcionalitetit kombëtar, lista të hapura dhe më pak pengesa për partitë që duan të marrin pjesë në zgjedhje. Ai kërkoi që edhe këshillat bashkiakë të zgjidhen me lista të hapura, në vend të listave të mbyllura, të cilat, sipas tij, zbatohen që nga Kodi Zgjedhor i vitit 2000.
Sa i përket projektligjit për financimin e partive, Bylykbashi kërkoi që rregullat për financimin dhe ndalimin e përdorimit të burimeve shtetërore gjatë fushatave të jenë në përputhje me njëra-tjetrën. Ai tha se ligji për financimin e partive dhe ndarjen e shtetit nga partia në periudhën jozgjedhore do të zbatohet pas zgjedhjeve të 9 majit 2027.
Bylykbashi njoftoi se Partia Demokratike ka përgatitur propozime dhe amendamente konkrete. Ai akuzoi Partinë Socialiste se po trajton çështje që, sipas tij, nuk burojnë nga rekomandimet e OSBE/ODIHR dhe nuk janë përparësi për zgjedhjet e ardhshme. Ai tha se zbatimi i rekomandimeve me konsensus dhe garantimi i zgjedhjeve me standarde është përgjegjësi e mazhorancës dhe e opozitës.
Në deklaratën e tij, Bylykbashi përmendi gjithashtu se kërkesa për reformë rrënjësore të sistemit zgjedhor është shprehur prej vitesh nga opozita dhe, sipas tij, prej muajsh edhe nga studentët dhe protestuesit. Ai tha se ligji për financimin e partive, megjithëse nuk është rekomandim i OSBE/ODIHR, duhet të miratohet në koherencë me rregullat për financimin e partive dhe përdorimin e burimeve shtetërore gjatë periudhës zgjedhore.