Pas gati dy javësh përplasje ushtarake, Shtetet e Bashkuara dhe Irani kanë ndërprerë veprimet luftarake, duke sjellë një qetësi të përkohshme në rajonin e Gjirit Persik. Presidenti amerikan, Donald Trump, deklaroi se sulmet janë pezulluar për t'i dhënë mundësi diplomacisë, por paralajmëroi se operacionet mund të rifillojnë nëse nuk arrihet një marrëveshje e qëndrueshme armëpushimi.
Zhvillimet në tregjet e energjisë
Reagimi i tregjeve ndërkombëtare ka qenë i menjëhershëm pas lajmit për ndërprerjen e luftimeve. Çmimi i naftës Brent shënoi rënien më të madhe ditore që nga 8 prilli, duke u mbyllur në 85.87 dollarë për fuçi, ndërsa nafta bruto amerikane (WTI) ra në 82.61 dollarë për fuçi.
Pavarësisht rënies së çmimeve, tregtarët mbeten të kujdesshëm për shkak të pasigurisë së vazhdueshme. Trafiku detar në Ngushticën e Hormuzit mbetet ndjeshëm nën nivelet e zakonshme. Sipas të dhënave, më pak se 10 anije mallrash kanë kaluar në këtë korridor strategjik krahasuar me rreth 100 anije që lundronin në një ditë tipike përpara konfliktit.
Sfidat diplomatike dhe rajonale
Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, ka bërë thirrje për bashkëpunim më të ngushtë rajonal, duke zhvilluar bisedime me zyrtarë nga Omani dhe Arabia Saudite. Irani vazhdon të insistojë që trafiku në ujërat pranë vijës së tij bregdetare duhet të rregullohet nga një mekanizëm nën mbikëqyrjen e Teheranit.
Ndërkohë, analistët e Deutsche Bank kanë shprehur shqetësim mbi rreziqet e vazhdueshme, duke përmendur kërcënimet e rebelëve Huthi ndaj tankerëve në Ngushticën Bab al-Mandeb. Një ndërprerje e njëkohshme e eksporteve në Gjirin Persik dhe në Detin e Kuq mund të destabilizojë sërish furnizimin global me energji. Në nivel humanitar, raportohen dëme të konsiderueshme në infrastrukturën e ujit në provincën Hormozgan të Iranit, si pasojë e sulmeve të mëparshme ajrore, duke lënë mbi 120,000 banorë pa ujë të pijshëm në kushtet e temperaturave mbi 40 gradë Celsius.
Përditësime
Qeveria e Shteteve të Bashkuara ndërpreu operacionet ushtarake pas një kërkese për de-përshkallëzim nga ana e Iranit. Ky vendim qetësoi tregjet globale: çmimi i naftës Brent ra me 11.3%, ndërsa nafta bruto WTI shënoi një ulje prej 7%. Njëkohësisht, indekset kryesore si Dow Jones, S&P 500 dhe Nasdaq regjistruan rritje të ndjeshme pas lehtësimit të tensioneve gjeopolitike.
Qeveria e Omanit ka propozuar zyrtarisht një mekanizëm të ri për menaxhimin e trafikut detar në Ngushticën e Hormuzit, bazuar në modelin e Ngushticës së Malakës, që përfshin vendosjen e tarifave vullnetare për anijet. Ky propozim u diskutua gjatë bisedimeve zyrtare midis delegacioneve të Iranit dhe Omanit këtë fundjavë. Paralelisht, presidenti Donald Trump konfirmoi se administrata e tij po zhvillon dialog me autoritetet iraniane për të siguruar stabilitetin rajonal.
Presidenti Donald Trump deklaroi se durimi i Shteteve të Bashkuara ka kufij, duke refuzuar pritjen afatgjatë për një zgjidhje diplomatike me Iranin. Autoritetet konfirmuan dëme të konsiderueshme infrastrukturore në Bushehr, ku janë shkatërruar aeroporti dhe qendra meteorologjike. Raportet teknike konfirmojnë paralizimin e transportit rajonal pas shkatërrimit të 12 urave dhe 2 tuneleve, ndërsa goditja e kapaciteteve të prodhimit të gazit ka dëmtuar më tej ekonominë vendase. Në lidhje me tarifat për Ngushticën e Hormuzit, burime zyrtare njoftuan se fondet do të përdoren ekskluzivisht për pastrimin e minave detare, mbrojtjen mjedisore dhe sigurinë e lundrimit.
Kryeministri i Maqedonisë së Veriut, Hristijan Mickoski, njoftoi se qeveria do të vendosë për çmimet e derivateve pas analizës së të dhënave të korrikut. Ekzekutivi konfirmoi se nuk do të ketë ndryshime në TVSH apo akciza deri në përfundimin e llogaritjeve mesatare më 31 korrik, ndërkohë që çmimet globale të naftës po shënojnë rënie pas zbutjes së tensioneve SHBA-Iran.
Tregjet globale të energjisë shënuan rritje të menjëhershme pas përshkallëzimit të tensioneve në Lindjen e Mesme. Çmimet e naftës Brent u rritën me 1.2%, duke arritur në 84.58 dollarë për fuçi. Zhvillimet kryesore përfshijnë: ● Rebelët Huthi kryen një sulm të drejtpërdrejtë ndaj një rafinerie nafte saudite në bregdetin e Detit të Kuq. ● Irani zyrtarizoi kërkesat për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit. ● Marrëveshja e armëpushimit e qershorit është shpallur zyrtarisht e prishur pas këtyre incidenteve të fundit.