Konflikti në Lindjen e Mesme ka hyrë në javën e pestë më 30 mars 2026, duke shënuar ditën e 30-të që nga sulmet e SHBA dhe Izraelit ndaj Iranit. Kjo situatë ka çuar në rritje të ndjeshme të çmimeve globale të naftës dhe rënie të tregjeve aksionare në Azi.
Çmimi i naftës Brent u rrit me mbi 3%, duke kaluar nivelin prej 115 dollarësh për fuçi, ndërsa nafta amerikane WTI arriti në rreth 103 dollarë pas një rritjeje prej 3.5%. Ky zhvillim e vendos Brent-in në kurs për rritjen mujore më të madhe në histori. Për krahasim, më 27 shkurt, para sulmeve, çmimi i Brent ishte rreth 72 dollarë për fuçi, ndërsa më 18 mars arriti 119.50 dollarë.
Rënia e tregjeve aziatike
Tregjet aksionare në Azi reaguan negativisht. Indeksi japonez Nikkei 225 ra me 4.5%, ndërsa Kospi i Koresë së Jugut shënoi rënie prej 4%.
Deklarata e Trump dhe tensionet
Në një intervistë për Financial Times, Presidenti i SHBA-ve Donald Trump deklaroi se vendi i tij mund të marrë nën kontroll naftën iraniane dhe të pushtojë ishullin Kharg, qendër kryesore energjetike, pasi mbrojtja atje është e dobët. Ai shtoi se një marrëveshje paqeje mund të arrihet lehtë.
SHBA kanë dërguar 3.500 ushtarë në rajon me një anije luftarake. Irani ka kërcënuar zgjerimin e sulmeve hakmarrëse kundër objektivave amerikane dhe izraelite, si dhe sulme ndaj anijeve në Ngushticën e Hormuzit, rrugë nga kalon rreth 20% e furnizimit global me naftë dhe gaz.
Sulmet Houthi dhe parashikimet
Rebelët Houthi në Jemen, të mbështetur nga Irani, goditën Izraelin gjatë fundjavës dhe paralajmëruan operacione të mëtejshme. Ekspertët vlerësojnë se përshkallëzimi mund të çojë çmimet e naftës deri në 130 dollarë për fuçi, duke ndikuar në ekonominë globale me rritje të kostove për karburantet dhe ushqimet, si dhe rrezik ngadalësimi ekonomik.
Përditësime
Çmimi i naftës Brent arriti 116.75 dollarë për fuçi (+3.7%). WTI kaloi 100 dollarë, por me zbritje të lehtë. Rritja mujore në mars arrin ~60%.
Tregjet aziatike ranë:
- Topix: -4.7%
- Kospi: -4.3%
- CSI 300: -0.9%
- Hang Seng: -1.7%
Kontratat S&P 500 dhe Stoxx ranë gjithashtu.
Donald Trump krahasoi situatën me Venezuelën lidhur me kontrollin afatgjatë të naftës. Ai shprehu siguri për një marrëveshje, pasi Irani ka pranuar shumicën e planit 15-pikësh. Bisedimet drejtpërdrejta e indirekte vazhdojnë, por mund të dështojnë.
SHBA po dërgon mijëra trupa shtesë dhe po shqyrton ndërhyrje tokësore në Iran.
Kuvajti raportoi një sulm me dron ndaj një tankeri nafte në ujërat e Dubait. Sulmi shkaktoi zjarr dhe rrezik ndotjeje.
- Senatori Marco Rubio deklaroi se SHBA ka 'opsione në dispozicion' për Ngushticën e Hormuzit.
- Wall Street Journal raporton qasjen e dyfishtë të Donald Trump: diplomatike, por me kërcënime sulmesh ndaj infrastrukturës iraniane.
- Çmimet e arit dhe argjendit rriten për shkak të pasigurisë gjeopolitike.
Donald Trump, shefi i Shtëpisë së Bardhë, paralajmëroi shpërthimet e impianteve elektrike, puseve të naftës dhe ishullit Kharg (ende të paprekur), nëse nuk arrihet marrëveshje dhe nuk hapet Ngushtica e Hormuzit. Ai përmendi diskutime me një "regjim të ri dhe më të arsyeshëm".
- Brent (maj): 113.43 USD (+0.58%)
- Brent (qershor): 107.31 USD
- WTI: 102.90 USD (+0.02%)
Rritja mujore: Brent +59%, WTI +58%, më e larta që nga 2020.