Pas shpalljes së aktgjykimit për ish-udhëheqësit e UÇK-së, skena politike në Kosovë është përfshirë nga debate të nxehta. Partia Demokratike e Kosovës (PDK), përmes kryetarit Bedri Hamza, ka paralajmëruar ndërmarrjen e veprimeve demokratike dhe ligjore, duke e cilësuar vendimin si të padrejtë dhe të pabazuar në fakte.
Debate mbi bazën ligjore
Diskutimet juridike për mundësinë e ndryshimit të Ligjit për Dhomat e Specializuara janë vënë në qendër të vëmendjes. Avokati Ardian Bajraktari vlerëson se ndryshimi dhe plotësimi i këtij ligji është i mundur përmes procedurave të rregullta, nëse ekziston vullneti politik, por paralajmëron se ndërhyrjet në Kushtetutë ose në marrëveshje ndërkombëtare do të ishin të vështira për shkak të kërkesës për shumicë të dyfishtë në Kuvend. Ish-Avokati i Popullit, Hilmi Jashari, propozon që fokusi të jetë te rregullimi me ligj i zgjedhjes, emërimit dhe mbikëqyrjes së gjyqtarëve, siç parashihet nga amendamentet kushtetuese.
Reagimet ndërkombëtare dhe kritikat
Bashkimi Evropian, përmes zëdhënësve Christian Wigand dhe Guillaume Mercier, ka theksuar se Dhomat e Specializuara janë organ gjyqësor i pavarur dhe ka kërkuar nga aktorët politikë që të tregojnë përmbajtje. Zëdhënësit kanë mbrojtur parimin e përgjegjësisë individuale dhe kanë kujtuar të drejtën e apelimit.
Ky qëndrim u kundërshtua nga avokati i Hashim Thaçit, Luka Mishetiq, i cili deklaroi se nuk i takon Komisioneres për Zgjerim, Marta Kos, të paragjykojë paanshmërinë e gjykatës, ndërsa studiuesi Edward P. Joseph paralajmëroi se dënimet e larta mund të shfrytëzohen nga kundërshtarët e shtetësisë së Kosovës për të ndërtuar narrativa politike.
Përditësime
Zëdhënësi i ZPS-së, Chris Bennett, sqaroi se mandati i gjykatës mbetet në fuqi deri në njoftimin zyrtar të Këshillit të BE-së për mbylljen e të gjitha procedurave. Avokati Luka Mishetiq publikoi raportin e Komitetit të Avokatëve për të Drejtat e Njeriut (Angli dhe Uells), i cili ngre dyshime mbi paanshmërinë e gjyqtarëve në rastin Thaçi. Profesori Marko Milanovic pretendoi ekzistencën e një aktakuze të re sekrete në fazën e konfirmimit, ndërsa ZPS-ja refuzoi të komentojë mbi këtë deklaratë.
Juristi amerikan Paul Williams, dëshmitar i mbrojtjes së Hashim Thaçit, sfidoi aktgjykimin duke identifikuar katër çështje ligjore që kërkojnë shqyrtim në apel. Avokati Ardian Bajraktari detajoi afatet procedurale të ankimimit, duke përcaktuar periudhën prej 30 ditësh për njoftim, 60 ditësh për ankesë dhe 30 ditësh për kundërargumente. Ish-ministri i Drejtësisë së Maqedonisë së Veriut, Krenar Lloga, vlerësoi se shfuqizimi i Dhomave të Specializuara është i pamundur në rrugë kushtetuese për shkak të kërkesës për shumicë të dyfishtë. Ndërkohë, Imzot Dodë Gjergji bëri thirrje për maturi institucionale, duke kërkuar që zemërimi të shndërrohet në përkushtim për të vërtetën.
Bashkimi Evropian i është përgjigjur zyrtarisht deklaratave të krerëve të qeverive të Kosovës dhe Shqipërisë lidhur me vendimet e fundit gjyqësore. Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, e cilësoi vendimin e gjykatës si një padrejtësi, ndërsa kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, e përshkroi atë si marre. Brukseli përsëriti thirrjen për respektimin e pavarësisë së institucioneve të drejtësisë dhe shmangien e ndërhyrjeve politike në proceset gjyqësore.
Dokumente të reja zbuluan se krerët e Dhomave të Specializuara mbajtën një takim sekret me diplomatë të huaj më 7-8 dhjetor 2020. Ky zbulim shton shqetësimet mbi paanshmërinë e gjykatës. Në të njëjtën periudhë, ish-Kryeprokurori Jack Smith kishte parashikuar publikisht dënime me burgim të përjetshëm për të akuzuarit. Analistët ngrenë pikëpyetje mbi pasivitetin e Kryetares Ekaterina Trendafilova ndaj deklaratave të prokurorit që mund të cenojnë prezumimin e pafajësisë.
Kryeministri Albin Kurti kërkoi hartimin e një strategjie shtetërore për t'iu përgjigjur vendimeve të Dhomave të Specializuara. Qeveria e Kosovës vendosi të ndajë mbështetje financiare dhe diplomatike për ekipet mbrojtëse në fazën e apelit. Kurti nënvizoi rëndësinë e koordinimit me aleatët ndërkombëtarë për mbrojtjen e luftës së UÇK-së dhe theksimin e krimeve të luftës të kryera nga Serbia.