Dokumentari investigativ "NAZA" ka shënuar një moment të rëndësishëm në Festivalin e Filmit në Venecia, ku po konkurron për çmimin kryesor, "Luani i Artë". Filmi, i cili u shfaq premierë të enjten, fokusohet në dëshmitë e 24 personave të brendshëm të ushtrisë dhe inteligjencës izraelite, të cilët kanë ndarë hollësi mbi mënyrën e përzgjedhjes së objektivave dhe zhvillimit të operacioneve ushtarake në Rripin e Gazës. Regjisorët Yuval Abraham dhe Rachel Szor kanë deklaruar se dëshmitë u mblodhën në kushte anonimiteti dhe fshehtësie të lartë, përmes intervistave të regjistruara gjatë natës në Tel Aviv, ndërsa identitetet e dëshmitarëve janë mbrojtur përmes ndryshimeve digjitale të zërit dhe pamjes.
Sipas dokumentarit, titulli "NAZA" rrjedh nga një akronim ushtarak izraelit që përdoret për të përkufizuar viktimat civile të pritura në një sulm. Të intervistuarit përshkruajnë përdorimin e sistemeve të inteligjencës artificiale për identifikimin e personave të lidhur me Hamasin dhe monitorimin e komunikimeve telefonike. Dokumentari ngre pretendime se sulmet ndaj këtyre objektivave janë kryer shpesh edhe kur ekzistonte dijenia për praninë e anëtarëve të tjerë të familjes në të njëjtat banesa. Për më tepër, në film flitet për shkatërrimin e lagjeve civile dhe metodat e mbikëqyrjes së infrastrukturës në Gaza.
Ndërsa regjisorët theksojnë se synimi i tyre ishte të pasqyronin funksionimin e sistemit ushtarak si një e tërë, ushtria izraelite ka konfirmuar përdorimin e inteligjencës artificiale, por ka deklaruar se çdo sulm i nënshtrohet vendimmarrjes njerëzore. Dokumentari bazohet në hulumtime të publikuara ndërmjet viteve 2023 dhe 2025 nga media si "+972 Magazine", "Local Call" dhe "The Guardian". Pas premierës në Venecia, filmi u prit me duartrokitje të gjata në këmbë, duke shënuar një rekord të ri për festivalin. Projekti do të vazhdojë rrugëtimin e tij në festivalet e filmit në San Sebastián dhe Nju Jork, ndërsa fituesi i "Luanit të Artë" do të shpallet zyrtarisht të shtunën.
Përditësime
Dokumentari NAZA theu rekordin historik në Festivalin e Filmit në Venecia me një ovacion prej 24.5 minutash në këmbë, duke u bërë i vetmi dokumentar i përzgjedhur në konkursin kryesor të këtij viti. Filmi 80-minutësh, i xhiruar në fshehtësi në çatitë e Tel Avivit, zbulon se titulli NAZA është një akronim ushtarak, Nezek Agavi, që përkthehet si dëme kolaterale.