Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, deklaroi të enjten arritjen e një marrëveshjeje për çarmatimin e plotë të Hamasit dhe grupeve të tjera të armatosura në Rripin e Gazës. Në një postim në platformën Truth Social, Trump e cilësoi këtë zhvillim si një hap monumental drejt paqes dhe sigurisë së qëndrueshme në rajon. Marrëveshja bazohet në një plan prej 20 pikash, të mbikëqyrur nga Bordi i Paqes, institucion i krijuar nga administrata amerikane, pjesë e të cilit është edhe Kosova.
Sipas planit, procesi do të zbatohet në faza. Fillimisht, armët e policisë do të kalojnë nën kontrollin e një force të re policore palestineze, ndërsa më pas do të pasojë çmontimi i armëve të rënda, depove dhe tuneleve. Ky proces pritet të pasohet nga tërheqja graduale e trupave izraelite. Siguria në territor do të garantohet nga një Forcë Ndërkombëtare e Stabilizimit në koordinim me autoritetet lokale.
Ndërsa Trump falënderoi Egjiptin, Katarin dhe Turqinë për rolin ndërmjetësues, situata në terren mbetet komplekse. Një zyrtar i lartë i Hamasit, Ghazi Hamad, theksoi se grupi nuk do të ndërmarrë hapa drejt çarmatimit pa u tërhequr më parë forcat izraelite nga Gaza. Nga ana tjetër, Lëvizja Palestineze e Xhihadit Islamik e ka cilësuar marrëveshjen si të pasaktë, duke bërë të ditur se ka rezerva ndaj dokumentit.
Skepticizmi mbetet i lartë edhe nga pala izraelite. Një zyrtar anonim izraelit deklaroi se kushtet e propozuara nuk janë të kënaqshme dhe se Izraeli kërkon çarmatimin e plotë si parakusht për çdo proces. Ndërkohë, zyrtarë amerikanë kanë pohuar se çdo hap i procesit do të verifikohet dhe se mosrespektimi i marrëveshjes do të përbënte zhgënjim për administratën e Trump.
Përditësime
Administrata Trump ka detajuar strukturën operacionale të marrëveshjes për çarmatimin e Hamasit në Gaza. Komiteti Kombëtar për Administrimin e Gazës (NCAG) do të mbikëqyrë shërbimet publike dhe institucionet, bazuar në parimin e autoritetit unik dhe kontrollit të centralizuar të armëve. Procesi i zbatimit do të nisë brenda 14 ditëve, me një afat tranzicioni prej 200 deri në 250 ditë. Jared Kushner është emëruar ndërmjetës kryesor për koordinimin politik dhe procesin e rindërtimit.
Zyrtari i lartë i Hamasit, Ghazi Hamad, njoftoi se lëvizja ka pranuar lëshime strategjike për të lehtësuar krizën humanitare në Gaza. Sipas burimeve diplomatike, marrëveshja, e cila pritet të finalizohet në Kajro javën e ardhshme, parashikon që arsenalet e armëve të kalojnë nën administrimin palestinez, në vend që t'i dorëzohen Izraelit. Ky zhvillim pason përshkallëzimin e konfliktit, ku numri i viktimave palestineze ka tejkaluar 1000 persona që nga tetori i kaluar.
Hamasi ka konfirmuar pranimin e një marrëveshjeje të shkruar për fazën e dytë të armëpushimit në Gaza, nën ndërmjetësimin e Donald Trump. Negociatat do të mbikëqyren nga Nikolai Mlladenov, përfaqësues i Bordit të Paqes. Palët janë dakordësuar që zbatimi të kryhet si një 'paketë e integruar', me kushtin e përmbushjes reciproke të detyrimeve. Procesi i çarmatimit është parashikuar të përfundojë brenda një afati kohor prej 200 deri në 320 ditë.
Në kuadër të marrëveshjes së ndërmjetësuar nga Donald Trump për çarmatimin e Hamasit, Komiteti Kombëtar për Administrimin e Gazës (NCAG) ka miratuar një fond prej 400 milionë dollarësh për shlyerjen e detyrimeve ndaj kontraktorëve, me afat zbatimi trevjeçar. Ndërkohë, Hamasi ka kushtëzuar dorëzimin e armëve të rënda me tërheqjen totale të forcave izraelite dhe ndalimin e operacioneve ushtarake. Shefja e politikës së jashtme të BE-së, Kaja Kallas, e përshëndeti nismën si një hap konstruktiv, duke theksuar sfidat komplekse që pritet të hasen gjatë procesit të verifikimit.
Komiteti Kombëtar për Administrimin e Gazës (NCAG) do të menaxhojë një fond prej 400 milionë dollarësh për shlyerjen e detyrimeve ndaj kontraktorëve gjatë një periudhe 3-vjeçare, pjesë e planit për çarmatimin e Hamasit të ndërmjetësuar nga Donald Trump. Zbatimi i kësaj nisme pritet të nisë brenda 14 ditëve nga miratimi zyrtar. Megjithëse Donald Trump deklaroi arritjen e një mirëkuptimi me Izraelin, marrëveshja ka hasur në kundërshti të ashpra nga zyrtarë të lartë izraelitë, përfshirë Itamar Ben-Gvir dhe Gadi Eisenkot, të cilët e vlerësojnë atë si një gabim strategjik.
Ambasadori i Izraelit në OKB, Danny Danon, ka rikonfirmuar kundërshtimin e qeverisë së tij ndaj krijimit të një shteti palestinez pas sulmeve të 7 tetorit. Në të njëjtën kohë, ndërmjetësit ndërkombëtarë janë mbledhur në Kajro për të finalizuar fazën e dytë të armëpushimit. Hamasi ka zyrtarizuar kushtet për dorëzimin e armëve, duke kërkuar tërheqjen totale të forcave izraelite dhe garanci për rimëkëmbjen ekonomike të Gazës. Bashkimi Evropian ka konfirmuar mbështetjen për rolin e NCAG dhe Forcës Ndërkombëtare të Stabilizimit në monitorimin e procesit. Ndërsa Donald Trump raporton për një pajtim të palës izraelite me marrëveshjen e çarmatimit, burime të brendshme flasin për kundërshtime të vazhdueshme brenda kabinetit izraelit.
Presidenti Donald Trump njoftoi sot një marrëveshje për çarmatimin e Hamasit në Gaza, duke deklaruar se Izraeli ka pranuar termat e propozuar. Megjithatë, Hamasi mohoi zyrtarisht arritjen e ndonjë akordi, duke e cilësuar procesin si një mosmarrëveshje teknike, ndërsa Xhihadi Islamik Palestinez u distancua nga dokumenti, duke shprehur rezerva të forta ndaj draftit aktual.
Egjipti do të presë një raund të ri bisedimesh për finalizimin e fazës së dytë të armëpushimit. Hamasi ka konfirmuar pranimin e udhërrëfyesit, duke vendosur si kusht ndërprerjen e plotë të sulmeve izraelite dhe tërheqjen e trupave nga Gaza. Presidenti Donald Trump njoftoi se Bordi i Paqes do të mbikëqyrë menaxhimin e armatimeve të Hamasit, duke përjashtuar kontrollin e tyre nga ana e Izraelit, me qëllim zbutjen e tensioneve për sigurinë e territorit.
Presidenti Donald Trump deklaroi se Izraeli e ka mirëpritur marrëveshjen për Gazën, duke shpërfillur skepticizmin e mëparshëm të zyrtarëve izraelitë. Megjithatë, Donald Trump nuk zbardhi detaje mbi kalendarin e zbatimit. Ai la të paqartë mekanizmin e fazës së parë, veçanërisht lidhur me rendin kronologjik të çarmatimit të Hamasit kundrejt tërheqjes së Forcave të Mbrojtjes të Izraelit (IDF).
Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, Antonio Guterres, ka mbështetur zyrtarisht marrëveshjen e ndërmjetësuar nga SHBA-ja për çarmatimin e Hamasit, duke e vlerësuar si një hap thelbësor për stabilitetin rajonal. Në mbështetje të kësaj nisme, OKB-ja u ka bërë thirrje palëve të ndërpresin menjëherë armiqësitë, pavarësisht skepticizmit mbi zbatimin e planit në terren.
Hamasi ka kushtëzuar dorëzimin e armëve të rënda me njohjen zyrtare të shtetit palestinez, duke thelluar ngërçin diplomatik. Qeveria e kryeministrit Benjamin Netanyahu refuzoi të komentojë propozimin, duke ritheksuar se tërheqja e IDF-së mbetet e pamundur pa një proces të plotë çarmatimi. Analistët vlerësojnë se zgjedhjet e tetorit në Izrael po kufizojnë hapësirën e manovrimit politik të kabinetit për lëshime të mëtejshme.
Analistët ndërkombëtarë kanë shfaqur skepticizëm mbi fizibilitetin e marrëveshjes për çarmatimin e Hamasit në Gaza, të shpallur nga administrata e Donald Trump. Mediume si The Washington Post kanë zbehur mbulimin e lajmit, duke cituar mungesën e garancive për zbatim. Ekspertët vërejnë se nisma ndjek një model të njohur të komunikimit të Donald Trump, ku deklaratat ambicioze shpesh nuk pasohen nga rezultate të prekshme në terren.
Ministri izraelit i Sigurisë Kombëtare, Itamar Ben-Gvir, ka refuzuar zyrtarisht marrëveshjen e propozuar për çarmatimin e Hamasit. Në një qëndrim që thekson përçarjen brenda kabinetit izraelit mbi planin e mbështetur nga Donald Trump, Ben-Gvir propozoi dy masa kryesore si strategji afatgjatë: intensifikimin e vrasjeve të synuara kundër militantëve dhe shpërnguljen e popullsisë palestineze nga Gaza.
Besimi publik ndaj njoftimeve të administratës Trump ka rënë, me 80% të amerikanëve që shprehen skeptikë ndaj deklaratave të fundit. Analistët vlerësojnë se stili i komunikimit me premtime të paprovuara po bëhet një model strategjik i përsëritur. Ky zhvillim minon kredibilitetin e marrëveshjes së fundit për Gazën, duke marrë parasysh se Donald Trump ka shpallur 'paqe' të ngjashme 37 herë në kontekste të tjera ndërkombëtare, përfshirë ato me Iranin.
Ministri izraelit i Sigurisë Kombëtare, Itamar Ben-Gvir, konfirmoi zyrtarisht refuzimin e marrëveshjes nga qeveria izraelite. Ai bëri thirrje për vazhdimin e operacioneve ushtarake në Gaza, duke theksuar se strategjia qeveritare duhet të përfshijë nxitjen e shpërnguljes së popullsisë palestineze nga zona e konfliktit.
Bordi i Paqes ka prezantuar një plan prej 15 pikash për çarmatimin në Gaza, bazuar në parimin 'Një Autoritet, Një Ligj, Një Armë'. Sipas dokumentit, armët do të mbeten nën kontrollin ekskluziv të NCAG dhe nuk do t'i dorëzohen Izraelit. Për të shmangur dhunën gjatë tranzicionit, Bordi ka integruar një 'Marrëveshje për Paqe Sociale'.
Kryeministri i Izraelit, Benjamin Netanyahu, ka konfirmuar zyrtarisht refuzimin e draft-marrëveshjes së propozuar nga administrata e Donald Trump për çarmatimin e Hamasit. Netanyahu sqaroi se qeveria izraelite kishte paraqitur vërejtjet e saj për dokumentin përpara se ai të bëhej publik, duke nënvizuar se drafti nuk reflekton qëndrimin zyrtar të shtetit të Izraelit.
Kryeministri izraelit, Benjamin Netanyahu, ka sqaruar se propozimi i publikuar nga administrata e Donald Trump nuk pasqyron qëndrimin zyrtar të qeverisë së tij. Netanyahu konfirmoi se Izraeli ka dërguar vërejtjet përkatëse, duke nënvizuar se çarmatimi i plotë i Hamasit mbetet parakusht i panegociueshëm për çdo tërheqje të forcave izraelite nga Gaza.