Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka bërë të ditur arritjen e një marrëveshjeje për fazën e dytë të planit për Rripin e Gazës, e cila synon çarmatimin e plotë të Hamasit dhe grupeve të tjera të armatosura. Nëpërmjet një postimi në platformën Truth Social, presidenti amerikan e përshkroi këtë zhvillim si një hap historik drejt paqes dhe sigurisë së qëndrueshme në rajon.
Detajet e marrëveshjes
Sipas planit të prezantuar, procesi i çarmatimit do të zbatohet në disa faza. Pas dorëzimit të armëve te një Komitet Kombëtar për Administrimin e Gazës, pritet të fillojë tërheqja graduale e ushtrisë izraelite. Për garantimin e sigurisë, është planifikuar krijimi i një Force Ndërkombëtare të Stabilizimit, e cila do të bashkëpunojë me një forcë të re policore palestineze.
Negociatat kanë zgjatur rreth një muaj dhe kanë përfshirë si ndërmjetës Egjiptin, Katarin dhe Turqinë. Zyrtarët amerikanë deklaruan se kjo marrëveshje përbën një pikë kthese në zbatimin e planit 20-pikësh të iniciuar më parë. Zbatimi i udhërrëfyesit vlerësohet se do të zgjasë nga 200 deri në 250 ditë.
Qëndrimet e palëve dhe sfidat
Ndonëse marrëveshja është konfirmuar, ekzistojnë ende pikëpyetje për zbatimin praktik. Anëtari i delegacionit negociator të Hamasit, Ghazi Hamad, deklaroi se grupi ka pranuar kornizën e marrëveshjes, por theksoi se ata nuk do të ndërmarrin hapa për çarmatimin pa u siguruar se forcat izraelite do të nisin tërheqjen nga territori. Nga ana tjetër, burime izraelite kanë shprehur rezerva dhe skepticizëm lidhur me gatishmërinë e Hamasit për të përmbushur detyrimet.
Ky zhvillim përkon me një ndryshim të rëndësishëm brenda Hamasit, ku pas zgjedhjeve të brendshme, lider i ri në Gaza është zgjedhur Khalil al-Hayya. Ndërkohë, në Kajro priten bisedime të mëtejshme ndërkombëtare për të diskutuar mekanizmat e verifikimit dhe hapat konkretë që do të ndërmarrin palët për të garantuar se Gaza nuk do të përdoret më si bazë për sulme ushtarake.
Përditësime
Hamasi ka vendosur kushte të reja për procesin e çarmatimit, duke e lidhur dorëzimin e armëve me rindërtimin e infrastrukturës në Rripin e Gazës. Grupi përjashtoi përfshirjen e Izraelit në këtë proces, duke insistuar se çarmatimi duhet të menaxhohet ekskluzivisht nga një komitet kombëtar palestinez.
Në kuadër të marrëveshjes së ndërmjetësuar nga Donald Trump për çarmatimin e Hamasit, palët mbeten të ndara mbi modalitetet e zbatimit. Ambasadori i Izraelit në OKB, Danny Danon, shprehu skepticizëm mbi mekanizmat e verifikimit, ndërsa qeveria izraelite rikonfirmoi se krijimi i një shteti palestinez nuk është në rend dite pas ngjarjeve të 7 tetorit. Nga ana tjetër, Hamasi e kushtëzon dorëzimin e armëve me njohjen e të drejtës për vetëvendosje dhe shtetësi. Sipas marrëveshjes, kontrolli i armëve të rënda do t'i kalojë ekskluzivisht Komitetit Kombëtar për Administrimin e Gazës (NCAG).
Ministri i Sigurisë Kombëtare, Itamar Ben-Gvir, ka kundërshtuar publikisht marrëveshjen e çarmatimit të mbështetur nga SHBA. Duke kërkuar vazhdimin e operacioneve ushtarake dhe shpërnguljen e popullsisë palestineze nga Gaza, qëndrimi i tij kërcënon zbatimin e planit 200-ditor të çarmatimit. Analistët vlerësojnë se kjo përçarje brenda qeverisë izraelite vë në pikëpyetje suksesin e iniciativës së Shtëpisë së Bardhë.
Hamas konfirmoi zyrtarisht angazhimin ndaj planit 15-pikësh të propozuar nga Donald Trump për fazën e dytë të armëpushimit. Organizata u kërkoi ndërmjetësve ndërkombëtarë dhe vendeve garantuese të marrin rolin mbikëqyrës për të parandaluar çdo shkelje të marrëveshjes nga palët e përfshira.