Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi gjatë samitit të NATO-s në Turqi se marrëveshja e armëpushimit me Iranin ka marrë fund, duke e cilësuar diplomacinë e mëtejshme si humbje kohe. Deklarata pason një seri përplasjesh të reja ushtarake mes dy vendeve, pavarësisht Memorandumit të Mirëkuptimit të nënshkruar më 17 qershor, i cili parashikonte një periudhë 60-ditore për negociata paqeje.
Sipas njoftimeve zyrtare, forcat amerikane ndërmorën sulme ndaj objektivave në Iran, përfshirë qytetin Bandar Abbas, si kundërpërgjigje ndaj sulmeve iraniane mbi anije tregtare në Ngushticën e Hormuzit. Në anën tjetër, Garda Revolucionare Islamike e Iranit konfirmoi goditjen e bazave ushtarake amerikane në Bahrein dhe Kuvajt.
Para ndërmarrjes së këtyre veprimeve, Donald Trump zhvilloi konsultime në Turqi me zyrtarët e sigurisë, duke përfshirë Sekretarin e Mbrojtjes Pete Hegseth, Sekretarin e Shtetit Marco Rubio dhe Kryetarin e Shtabit të Përgjithshëm Dan Caine. Njëkohësisht, Sekretari i Thesarit, Scott Bessent, njoftoi anulimin e përjashtimeve nga sanksionet që i lejonin Teheranit shitjen e naftës.
Ndonëse presidenti amerikan shprehu qëndrimin se marrëveshja ka dështuar, ai theksoi se vendimi për vazhdimin e negociatave mbetet në dorën e ekipit negociator amerikan. Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, ka mbështetur domosdoshmërinë e veprimeve ushtarake në rajon.
Përditësime
Pas shpalljes së përfundimit të armëpushimit me Iranin, forcat e armatosura të SHBA goditën mbi 80 objektiva ushtarakë, duke shkatërruar sisteme të mbrojtjes ajrore, raketa kundër anijeve dhe mjete të Gardës Revolucionare. Operacioni pasoi sulmet ndaj anijeve tregtare të Ishujve Marshall, Liberisë dhe Arabisë Saudite në Ngushticën e Hormuzit. Si pasojë e përshkallëzimit, çmimet e naftës u rritën me 5 për qind. Ndërkohë, ish-presidenti Donald Trump kritikoi aleatët e NATO-s për mbështetje të pamjaftueshme, ndërsa procesi i negociatave po koordinohet nga Steve Witkoff dhe Jared Kushner.
Tensioni në Lindjen e Mesme është përshkallëzuar pas sulmit të forcave amerikane ndaj ishullit Kharg, qendra kryesore e eksporteve të naftës së Iranit. Ish-presidenti Donald Trump, duke shpallur përfundimin e armëpushimit me Iranin, paralajmëroi goditje të mëtejshme ndaj infrastrukturës kritike iraniane, si centralet elektrike dhe impiantet e desalinizimit. Në përgjigje, Qeveria iraniane kërcënoi me masa hakmarrëse. Si pasojë, çmimi i naftës u rrit me 6 për qind. Ndërkohë, Trump konfirmoi takimin me presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky në margjinat e samitit të NATO-s.
Në kuadër të samitit të NATO-s, Presidenti Donald Trump njoftoi se Shtetet e Bashkuara kanë neutralizuar 159 anije të marinës iraniane. Sipas tij, këto operacione kanë çuar në paralizimin pothuajse të plotë të kapaciteteve detare dhe ushtarake të Iranit.
CENTCOM ka konfirmuar vazhdimin e sulmeve ajrore kundër infrastrukturës ushtarake iraniane në Ngushticën e Hormuzit, ndërsa media shtetërore iraniane raportoi shpërthime në Bandar Abbas dhe Sirik. Në samitin e NATO-s në Ankara, ish-Presidenti Donald Trump shpalli zyrtarisht fundin e armëpushimit me Iranin, duke e cilësuar lidershipin iranian si të papranueshëm dhe duke përjashtuar negociatat. Në këtë situatë të përshkallëzuar, Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, Antonio Guterres, dhe autoritetet e Pakistanit bënë thirrje urgjente për vetëpërmbajtje.
Presidenti Donald Trump kërkoi zyrtarisht dëmshpërblim nga Irani për viktimat e shkaktuara nga sulmet iraniane ndër vite. Ky kërkesë është udhëzuar si kusht i detyrueshëm në çdo proces negociate të ardhshme nga përfaqësuesit amerikanë. Masa vjen si kundërpërgjigje ndaj pretendimeve financiare të ngritura nga Teherani lidhur me dëmet e konfliktit pesëmujor.