Gjatë natës së 28-29 majit 2026, një dron ushtarak rus, i përdorur në sulmet ndaj infrastrukturës ukrainase, hyri në hapësirën ajrore të Rumanisë dhe u përplas në një pallat 10-katësh në qytetin Galați. Përplasja shkaktoi një shpërthim dhe zjarr në katin e dhjetë, duke detyruar evakuimin e rreth 70 banorëve.
Reagimet ndërkombëtare
Ministria e Mbrojtjes dhe Ministria e Jashtme e Rumanisë e denoncuan incidentin si një "përshkallëzim serioz dhe të papërgjegjshëm" dhe shkelje të hapësirës ajrore të një vendi anëtar të NATO-s. Presidenti i Rumanisë, Nicușor Dan, thirri mbledhje urgjente të Këshillit të Mbrojtjes dhe njoftoi thirrjen e ambasadorit rus për sqarime. Rumania i ka kërkuar zyrtarisht Aleancës së Atlantikut të Veriut përshpejtimin e kapaciteteve mbrojtëse kundër dronëve.
NATO dënoi "papërgjegjshmërinë e Rusisë", ndërsa Sekretari i Përgjithshëm Mark Rutte është në kontakt me autoritetet rumune. Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, deklaroi se Rusia ka kaluar një vijë të kuqe dhe paralajmëroi paketën e 21-të të sanksioneve.
Solidariteti i Shqipërisë
Ministria për Evropën dhe Punët e Jashtme e Shqipërisë dënoi ashpër sulmin. Në deklaratën zyrtare, Shqipëria shprehu solidaritetin e plotë me popullin dhe autoritetet rumune, duke theksuar se ky incident nënvizon absurditetin dhe koston njerëzore të luftës së Rusisë kundër Ukrainës. Ministri Ferit Hoxha theksoi se Shqipëria mbetet në krah të aleatëve për mbrojtjen e së drejtës ndërkombëtare.
Sipas autoriteteve rumune, ky është rasti i parë ku qytetarë rumunë lëndohen nga një incident i lidhur me dronët rusë, ndërkohë që janë regjistruar dhjetëra raste të fragmenteve të rëna në territorin rumun që nga fillimi i pushtimit në vitin 2022.
Përditësime
Autoritetet rumune kanë ndërmarrë masa të ashpra diplomatike dhe ushtarake pas goditjes nga droni në Galați, që rezultoi në dëmtimin e një pallati banimi:
- Qeveria rumune shpalli konsullin e përgjithshëm të Rusisë në Konstancë 'persona non grata' dhe urdhëroi mbylljen e konsullatës.
- Ushtria rumune identifikoi mjetin si një dron Geran-2, pjesë e një vale prej 43 dronësh të lëshuar nga Rusia. Ministria e Mbrojtjes sqaroi se droni nuk u rrëzua për shkak të kufizimeve ligjore dhe rrezikut të dëmeve kolaterale.
- Raportime nga ABC News konfirmojnë se mes të lënduarve ka të mitur, ndërsa të tjerë kanë pësuar sulme paniku.
- Presidenti rus Vladimir Putin ka mohuar përgjegjësinë duke pretenduar se droni ishte ukrainas, ndërsa nënkryetari i Këshillit të Sigurimit, Dmitry Medvedev, ka lëshuar kërcënime ndaj vendeve të BE-së.
Përditësim mbi incidentin në Galați, Rumani:
- E ngarkuara e BE-së për Politikën e Jashtme, Kaja Kallas, e cilësoi incidentin si shkelje flagrante të sovranitetit të Rumanisë.
- Kancelari gjerman, Friedrich Merz, shprehu gatishmërinë për mbrojtjen e çdo centimetri të territorit aleat.
- Ushtria rumune raportoi se kishte vetëm 4 minuta kohë për reagim nga zbulimi deri te përplasja e dronit.
- Presidenti rus, Vladimir Putin, mohoi përgjegjësinë e Rusisë, duke pretenduar se droni mund të ketë qenë ukrainas dhe kërkoi ekzaminimin e mbetjeve.
- Dmitry Medvedev kërcënoi vendet e BE-së, duke deklaruar se qytetarët evropianë nuk do të flenë të qetë nëse vendet e tyre strehojnë fabrika dronësh.
Zhvillimet e fundit lidhur me rrëzimin e dronit rus në Galați janë si më poshtë:
- Forcat Ajrore të Mbretërisë së Bashkuar kanë dislokuar avionë luftarakë 'Typhoon' për të forcuar mbrojtjen ajrore të Rumanisë.
- Gjatë samitit të Unionit Ekonomik Euroaziatik në Astana, presidenti rus Vladimir Putin kërkoi zyrtarisht dorëzimin e mbetjeve të dronit.
- Kremlini njoftoi se do të kryejë një ekspertizë teknike mbi mbetjet për të përcaktuar qëndrimin zyrtar të Rusisë lidhur me ngjarjen.