Ky artikull është përditësuar. Shiko përditësimet
Johanna Deimel, eksperte gjermane për Ballkanin, në një intervistë për Deutsche Welle, shpjegon fitoren e Lëvizjes Vetëvendosje (VV) në zgjedhjet e parakohshme parlamentare të zhvilluara në Prishtinë pas bllokimit politik nga zgjedhjet e shkurtit 2025. Kjo fitore, sipas saj, erdhi si rezultat i krizës ekzistenciale politike, ku nuk u miratua buxheti për vitin 2026, legjislacioni u ngri, fondet nga Bashkimi Evropian dhe Banka Botërore nuk u shpërndanë, pozicionet kyçe drejtuese mbetën bosh dhe institucionet shtetërore u paralizuan.
Deimel vlerëson se vota ishte kryesisht për funksionimin e shtetit, duke kontribuar në suksesin e Albin Kurtit. Pavarësisht krizës, Kosova arriti katër njohje të reja ndërkombëtare vitin e kaluar nga Kenia, Sudani, Siria dhe Bahamas, si dhe publikoi të dhëna ekonomike pozitive për vitin 2024, me rritje prej 4.4 për qind.
Për Brukselin, fitorja e VV-së ofron lehtësim për krijimin e shpejtë të një qeverie funksionale, por marrëdhëniet me Kurtin mbeten të tensionuara për shkak të qasjes së tij të njëanshme ndaj veriut të Kosovës, që ka shkaktuar dëme diplomatike. Pas zgjedhjeve lokale të tetorit, kryetarët e bashkive në katër komunat me shumicë serbe në veri janë rivendosur, dhe sanksionet e BE-së po hiqen gradualisht. Megjithatë, pesë vende anëtare të BE-së nuk e njohin Kosovën, dhe perspektiva e pranimit në BE mbetet e largët. Deimel shton se kursi nacionalist i Kurtit ka ushqyer krenarinë e votuesve, pavarësisht këtyre tensioneve.
Sa i përket Shteteve të Bashkuara, ato mbeten partneri kryesor i Kosovës sipas Eurobarometrit të shtatorit 2025. Pezullimi i dialogut strategjik nga SHBA-të ishte shokues, por pak para zgjedhjeve, Uashingtoni rifilloi vëmendjen ndaj Kosovës dhe Serbisë përmes National Defense Authorization Act.
Deimel paralajmëron se moszgjidhja e presidentit në marsin e ardhshëm do të jetë fatale për Kosovën dhe insiston në nevojën për kompromis me opozitën për të shmangur bllokimin e mëtejshëm politik.
Përditësim
Vetëvendosje siguroi mbi 51% të votave në zgjedhje, duke i dhënë mandat Albin Kurtit për të ratifikuar marrëveshjen e bashkëpunimit me Bashkimin Evropian dhe për të zhbllokuar 880 milionë euro, sipas një politikan opozitar. Ky rezultat befasoi partitë e tjera. The Economist e përshkroi demokracinë e Kosovës si "të fortë" dhe "rezistente" pas 26 vitesh, pavarësisht varfërisë relative. Votat masive të diasporës mbështetën Kurtin, me 2 milionë votues të kualifikuar krahasuar me 1.6 milionë banorë sipas censusit të 2024-s. Kurti fitoi mbështetje duke u kundërvënë hapur Serbisë dhe politikanëve të saj që mbështesin minoritetin serb në veri të Kosovës. Punëtorët emigrojnë në vende evropiane më të pasura, ndërsa qytetarët ankojnë për çmimet e larta dhe rënien e popullsisë.