Prishtinë, 29 mars 2026 – Ekspozita „Masakrat në Kosovë 1998–1999“, e organizuar nga organizatat joqeveritare Admovere dhe Integra, u largua nga sheshi kryesor „Nënë Tereza“ në Prishtinë pas akuzave për pasaktësi në të dhëna mbi viktimat civile të luftës.
Ekspozita synonte ruajtjen e kujtesës kolektive për krimet e kryera gjatë luftës, me tabela që paraqenin masakra të ndryshme. Ajo u financua nga Kuvendi i Kosovës, ndërsa organizatorët, përfshirë drejtorin ekzekutiv të Admovere, Shkëlzen Gashi, dhe Kushtrim Koliqi të Integra, thanë se të dhënat u morën nga lista e Humanitarian Law Center (HLC), e udhëhequr nga Natasha Kandić, dhe Fondit për të Drejtën Humanitare.
Kërkesë e refuzuar nga Presidentja
Vitin e kaluar, Admovere kishte kërkuar nga Presidentja Vjosa Osmani patronazhin dhe mbështetje financiare prej 25 mijë eurosh për ekspozitën, e planifikuar fillimisht për 16 qershor 2025. Në kërkesë theksohej rëndësia simbolike e mbështetjes presidenciale. Osmani refuzoi kërkesën, sipas dokumenteve të siguruar nga media.
Reagime politike dhe shoqërore
Komuna e Prishtinës, në krye me Përparim Ramën, pezulloi lejen dhe largoi tabelat më 27 mars, duke e cilësuar përmbajtjen e pasaktë, veçanërisht për Masakrën e Dubravës. Organizata e Veteranëve të Luftës së UÇK-së e quajti ekspozitën fyese. Partitë Partia Demokratike e Kosovës, Lidhja Demokratike e Kosovës dhe Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës kërkuan sqarime dhe përgjegjësi.
Ministri për Punë, Familje dhe Vlerat e Luftës Çlirimtare, Andi Hoti, dënoi përmbajtën dhe ftoi institucionet për verifikim. Kuvendi i Kosovës theksoi se mbështet iniciativa publike pa ndërhyrë në përmbajtje dhe premtoi të adresojë shqetësimet te organizatorët. HLC reagoi duke thënë se të dhënat e ekspozitës japin pasqyrë të pasaktë për shkak të mungesës së njohurive mbi të drejtën humanitare.
Falja publike e organizatorëve
Organizatat Admovere dhe Integra kërkuan falje përmes një postimi në Facebook për familjarët e viktimave dhe opinionin publik. Ato theksuan se qëllimi ishte nderimi i viktimave dhe bënë thirrje për diskutim të qetë, duke kërkuar ndalimin e sulmeve dhe kërcënimeve. Rron Gjinovci, bashkëpunëtor i autorëve, gjithashtu kërkoi falje pas akuzave të mëparshme ndaj familjarëve.
Përditësime
Arbëreshë Kryeziu, deputete e VV-së, akuzon opozitën se po instrumentalizon reagimet kundër ekspozitës për të goditur kryeministrin Albin Kurti, duke e krahasuar me mosreagimin e tyre ndaj ekspozitës për Prekazin më 6 mars.
Shkëlzen Gashi identifikohet si ish-këshilltar i kryeministrit Albin Kurti.
OVL-UÇK ka thirrur protestë për të hënën në orën 13:00 para Kuvendit të Kosovës, deklaruan Hysni Gucati dhe Gazmend Syla.
- Prokuroria Speciale e Kosovës do të vlerësojë nëse ekspozita përmban elemente të përgjegjësisë penale përmes Departamentit për Hetimin e Krimeve të Luftës.
- Të dhënat vijnë nga 'Libër Kujtimi i Kosovës' të HLC-së.
Kryeministri Albin Kurti propozoi rikthimin e shpejtë të një ekspozite të saktë për masakrat në Kosovë, duke e cilësuar qershorin si datë optimale.
Sipas tij:
- Ekspozita aktuale përmban gabime që duhen korrigjuar dhe masakra të papërfshira.
- Është e rëndësishme për promovimin ndërkombëtar dhe edukimin e të rinjve.
Vlora Çitaku kërkoi hetim të veçantë për procedurën e kërkesës financiare, duke thënë se emri i Shkëlzen Gashit nuk figuron në të dhe akuzoi manipulim të qëllimshëm.
- Veteranët protestuan duke hyrë me forcë në Kuvend.
- Xhavit Jashari dyshoi se të dhënat vijnë nga shërbimet sekrete serbe.
- Aida Derguti foli për shpifje që çuan në procese gjyqësore.
Albulena Haxhiu, në emër të kryesisë së Kuvendit, shprehu keqardhje zyrtare dhe propozoi ndryshime në rregullore për krijimin e komisioneve profesionale për vlerësimin e kërkesave.
Prokuroria Speciale ka hapur rast penal ndaj Shkëlzen Gashit për “Nxitja e përçarjes dhe mosdurimit” (neni 141 i KPK), duke urdhëruar policinë për mbledhje provash dhe intervistë.
Drejtoria për Hetimin e Krimeve të Rënda ka bastisur shtëpinë e Gashit.
Pasaktësitë specifike përfshijnë numër më të ulët viktimash në Dubravë (ku shqiptarët shfaqen si “njerëz të armatosur”) dhe mos përputhje në Prekaz, Reçak dhe Krushë.