Në Muzeun Kombëtar të Fotografisë Marubi në Shkodër u çel ekspozita Regjistri Sociologjik, një projekt monumental i fotografes polake Zofia Rydet. Ekspozita do të qëndrojë e hapur deri në muajin qershor.
Projekti dhe arkivi
I nisur në vitin 1978, kur artistja ishte 67 vjeçare, projekti dokumenton jetën e përditshme përmes brendësive të shtëpive në Poloni dhe Shqipëri. Për gati tre dekada, Rydet krijoi mbi 20 mijë imazhe, duke trajtuar kategori si "Gratë në pragje", "Profesione", "Dritaret", "Shtëpitë", "Televizorët", "Prania" e Papa Gjon Pali II dhe "Miti i Fotografisë". Ajo u rikthye shpesh te subjektet për marrëdhënie të vazhdueshme, duke krijuar një arkiv unik të kulturës dhe transformimeve shoqërore.
Foto të rralla nga Shqipëria
Të veçanta janë fotot e realizuara në Shqipërinë e viteve '60 ose '70, të publikuara për herë të parë. Rydet vizitoi Shqipërinë gjatë periudhës së izolimit falë një lejeje të veçantë të shtetit shqiptar. Ekspozita paraqet rreth 100 printime fotografike, materiale arkivore dhe botime nga Fondacioni Zofia Rydet.
Iniciativa dhe bashkëpunimet
Iniciativa erdhi nga Dorota Horodyska, presidente e Shoqatës Shqipëri–Poloni, e cila zbuloi fotot në radio dhe kontaktoi Zofia Augustynska. Kjo e fundit shpjegoi: "Nisi nga Dorota Horodyska... pas 60 vitesh kthyem Zofia Rydet në Shqipëri, duke kontaktuar ambasadoren e Shqipërisë në Poloni dhe Luçjan Bedenin, drejtorin e muzeut."
Clare Grafik theksoi universalitetin: "Në Poloni duken polake, në Londër britanike, në Shqipëri shqiptare; secili gjen veten."
Ekspozita u kurua nga Clare Grafik dhe Karol Hordziej, në bashkëpunim me The Photographers’ Gallery në Londër, Fondacionin Zofia Rydet, ambasadat e Shqipërisë në Poloni dhe të Polonisë në Shqipëri. U realizua me mbështetjen e Ministrisë së Turizmit, Kulturës dhe Sportit. Luçjan Bedeni e cilësoi si një fillim të rëndësishëm për vitin e ri në muze.