Estonia po shtyn përpara idenë për ndalimin e hyrjes në Zonën Shengen ish-ushtarëve rusë që kanë luftuar kundër Ukrainës. Kjo zonë lejon udhëtim pa viza në shumicën e shteteve anëtare të Bashkimit Evropian.
Ideja paraqitet në një dokument të brendshëm për diskutim, të parë nga Radio Evropa e Lirë (REL) dhe të shpërndarë në kryeqytetet e BE-së në fund të janarit. Dokumenti u diskutua shkurtimisht gjatë takimit të ministrave të Jashtëm në Bruksel më 29 janar.
Zyrtarë të BE-së, që folën në kushte anonimiteti me REL-in, thanë se propozimi u prit pozitivisht nga shtetet anëtare që morën fjalën. Pati pajtim të përgjithshëm që puna të vazhdojë me ekspertë të çështjeve të brendshme dhe të jashtme në Bruksel.
Megjithatë, u ngritën pyetje për shtrirjen dhe mundësinë e zbatimit të ndalimit për një numër kaq të madh personash.
Sipas Tallinit, rreth 1.5 milionë shtetas rusë kanë marrë pjesë në operacione luftarake në Ukrainë që nga pushtimi rus në shkurt 2022, duke përfshirë forcat e rregullta të Federatës Ruse dhe njësi si Grupi Wagner. Nga këta, 640 000 mbeten aktivë, pra rreth 1 milionë ish-luftëtarë janë objektiva potencialë për BE-në.
Dokumenti përshkruan rreziqet sigurie:
- Përvoja luftarake dhe përdorimi i dhunës, përfshirë pjesëmarrje të mundshme në krime lufte dhe mizori kundër popullatës ukrainase.
- Rrezik i përgjithshëm për krimin e dhunshëm.
- Kanal për infiltrimin e krimit të organizuar, lëvizjeve ekstremiste dhe operacioneve armiqësore shtetërore në Evropë.
- Mundësi të shfrytëzohen si bazë rekrutimi për shërbimet e inteligjencës ruse.