Bashkimi Evropian po shqyrton disa masa për të kufizuar hyrjen e shtetasve rusë në zonën Shengen, përfshirë mundësinë e ndalimit të plotë të udhëtimeve joesenciale. Kjo vjen pas shqetësimeve të Brukselit dhe disa shteteve anëtare se persona që përdorin statusin diplomatik rus ose udhëtojnë me viza turistike kanë luajtur rol në sulme hibride brenda bllokut.
Autoritetet gjermane zbuluan së fundmi se i dyshuari kryesor për sulmin me dronë në aeroportin e Lajpcigut në gusht, i cili shkaktoi ndërprerje të mëdha të trafikut, kishte shtetësi të dyfishtë bjelloruse dhe ruse. Ai kishte hyrë në BE me vizë turistike Shengen të lëshuar nga Italia.
Një dokument politikash i presidencës së BE-së shqyrton mundësitë për kufizimin e vizave për shtetasit rusë. Sipas dokumentit, një masë afatgjatë do të kërkonte ndryshime në Kodin e Vizave të BE-së, në mënyrë që kufizimet të zbatoheshin njëtrajtshëm në të gjithë bllokun. Ndryshimi do të miratohej me shumicë të cilësuar, me mbështetjen e 55 për qind të shteteve anëtare, të cilat përfaqësojnë 65 për qind të popullsisë së BE-së. Një rishikim më i gjerë i kodit mund të bëhet më vonë gjatë këtij viti, por disa shtete, veçanërisht në Evropën Jugore, hezitojnë t’i ndërpresin plotësisht kontaktet e drejtpërdrejta mes qytetarëve të tyre dhe shtetasve rusë.
Pas pushtimit rus të Ukrainës në vitin 2022, BE-ja pezulloi marrëveshjen për lehtësimin e vizave me Rusinë. Marrëveshja mundësonte viza më të lira, me shumë hyrje dhe me procedura më të thjeshta. Brukseli u dërgoi shteteve anëtare udhëzime, jo detyruese, për trajtimin e kërkesave për viza nga shtetasit rusë, duke u dhënë përparësi udhëtimeve esenciale. Këto përfshijnë udhëtimet për arsye humanitare, bashkim familjar, si dhe ato të përfaqësuesve të shoqërisë civile, disidentëve politikë dhe gazetarëve të pavarur.
Qasje të ndryshme mes shteteve
Për shkak se udhëzimet nuk janë detyruese, shtetet anëtare kanë diskrecion të gjerë në trajtimin e kërkesave për viza. Shumë vende në krahun lindor të BE-së, që kufizohen me Rusinë, kanë vendosur rregulla të rrepta dhe lejojnë hyrjen e pak shtetasve rusë. Ndërkohë, vendet e Evropës Jugore kanë qenë më të hapura për lëshimin e vizave turistike Shengen.
Në vitin 2025, shtetasve rusë iu lëshuan 477.878 viza turistike, numri më i lartë që nga nisja e pushtimit rus në shkallë të plotë të Ukrainës. Shumica dërrmuese u lëshuan nga Greqia, Italia, Franca dhe Spanja.
Ndër masat që po shqyrtohen janë ndalimi i hyrjes për ish-luftëtarët në Ukrainë, kufizimi i lëvizjes së diplomatëve rusë dhe përdorimi i vizave me vlefshmëri të kufizuar territoriale (LTV). Këto viza lejojnë qëndrimin vetëm në shtetin që i lëshon dhe nuk lejojnë udhëtimin në vendet e tjera të zonës Shengen. Dokumenti i presidencës së BE-së i paraqet si masë të përkohshme, në pritje të një ndalimi të mundshëm të udhëtimeve joesenciale. Gjermania e ka mbështetur këtë qasje.