Industria e prodhimit të veshjeve dhe këpucëve në Shqipëri po hyn në vitin 2026 në një nga momentet më kritike të ekzistencës së saj që prej tranzicionit. Pas më shumë se dy dekadash si një nga motorët kryesorë të eksporteve dhe punësimit me pagë, sektori po përballet me një kombinim faktorësh negativë që e çojnë drejt tkurrjes.
Prodhuesit paralajmërojnë se, nëse kushtet aktuale vazhdojnë, numri i fabrikave mund të përgjysmohet brenda tre deri në katër viteve të ardhshme. Pas tre vitesh të vështira, ku aktiviteti u orientua drejt mbijetesës dhe jo fitimit, pritshmëritë për 2026 janë më pozitive, por ende të pasigurta.
Faktorët kryesorë të presionit
• Rënia e vazhdueshme e euros, që e nxjerr Shqipërinë jashtë konkurrencës rajonale, pasi çmimet nuk mund të rriten në një monedhë në zhvlerësim.
• Rritja e mëtejshme e pagës minimale dhe kostot shtesë nga procesi i anëtarësimit në Bashkimin Europian.
• Tkurrja e kërkesës nga tregjet europiane për shkak të pasigurisë ekonomike, tensionesh tregtare dhe politikave fiskale globale.
• Konkurrenca nga platformat kineze të tregtisë online si Temu dhe Shein, që po godasin prodhuesit europianë dhe reflektojnë te porositë për Shqipërinë.
Pritshmëritë sipas madhësisë së fabrikave
Fabrikat e vogla dhe të mesme pritet të kenë vështirësi dhe falimente, ndërsa ato të mëdha, me aftësi më të larta përshtatjeje, parashikojnë rikthim fitimi në 2026.
Eva Laro, drejtoreshë e Prodyn-it, një nga fabrikat më të mëdha të këpucëve, shprehet se viti 2025 shihet si moment kthimi drejt fitimit, ndërsa 2026 do të sjellë përmirësim të performancës financiare dhe operacionale. Ajo shton se kompania ka porosi të mbyllura deri në shtator 2026, sinjal i stabilitetit të kërkesës dhe besimit të klientëve.
Florian Zekja, biznesmen me përvojë në prodhimin e veshjeve për eksport, thekson se rënia e euros, pasiguria në Europë dhe rritja e kostove do të kenë ndikim të drejtpërdrejtë në 2026.