Fermerët në Serbi kanë përshkallëzuar protestat e tyre, të cilat po zgjasin prej dy javësh, duke bllokuar dhjetëra rrugë rajonale dhe lokale në të gjithë vendin me traktorë dhe makineri bujqësore.
Protestat nisën më 11 shkurt nga prodhuesit e qumështit në Serbinë qendrore dhe u përhapën gradualisht në zona të tjera, me pjesëmarrjen e rreth 30 shoqatave bujqësore.
Kërkesat e fermerëve
Ata kundërshtojnë importet e produkteve bujqësore dhe kërkojnë ndalimin e përkohshëm të importit të qumështit pluhur, i cili përdoret nga industria për prodhimin e qumështit të pasterizuar. Për më tepër, kërkojnë vendosjen e tarifave të larta doganore për produktet e importuara të bulmetit dhe mishit.
Përfaqësuesit e tyre denoncojnë hyrjen në tregun serb të produkteve bujqësore me cilësi të ulët dhe çmime të lira, çka ul çmimet në treg dhe pamundëson shitjen e prodhimeve të tyre. Propozojnë pezullimin e përkohshëm të importeve deri në stabilizimin e tregut.
Çmimi i ulët i qumështit të freskët është problem i kahershëm për fermerët serbë. Situata është përkeqësuar për shkak të tepricës në treg si pasojë e importeve, duke bërë që disa baxho të ndalojnë ose të kufizojnë blerjen e qumështit vendas.
Milan Pajiç, përfaqësues i shoqatës së prodhuesve të qumështit, deklaroi: "Ne nuk kërkojmë subvencione apo para, por pezullim të përkohshëm të importeve, në mënyrë që të rregullohet tregu dhe njerëzit të sigurojnë jetesën përmes punës së tyre".
Reagimi i qeverisë
Qeveria fillimisht i paraqiti protestat si të motivuara politikisht. Pas përhapjes së bllokadave në shkallë të gjerë, autoritetet kanë bërë thirrje për dialog.
Ministri i Zhvillimit Bujqësor, Dragan Glamoçiç, deklaroi në një konferencë për shtyp se qeveria do t’i kërkojë industrisë së madhe të përpunimit të qumështit të rrisë gradualisht sasinë e blerjes së qumështit vendas.
Përditësime
Deficiti tregtar i Shqipërisë me Serbinë u thellua në 14.56 miliardë lekë në 2025, me rritje 1.06 miliardë lekë nga 2024 (eksporte drejt Serbisë: +3.3% në 8.55 miliardë lekë; importe nga Serbia: +5.8% në 23.1 miliardë lekë).
Rritja e importeve erdhi kryesisht nga:
- Ushqime dhe pije: +617 milionë lekë (+5.5%)
- Produkte kimike dhe plastike: +249 milionë lekë (+8.2%)
- Materiale ndërtimi: +290 milionë lekë (+7.5%)
Masat mbrojtëse serbe mund të vështirësojnë eksportet shqiptare, ndërsa Serbia zgjeron praninë në tregun shqiptar.
Fermerët serbë planifikojnë të bllokojnë 42 rrugë të martën.
Protestat filluan në jugperëndim të Serbisë.
- Milan Zorbic deklaroi: "Ne jemi gati për çdo gjë… dhe nuk do të tërhiqemi".
- Kërkojnë subvencione më të larta.
- Ankojnë për importe nga BE dhe Ballkani Perëndimor me çmime të ulëta për derrat gjallë.
- Refuzuan bisedimet; disa shitës me pakicë u zotuan për blerje lokale.
Kjo ndodh në kontekst të protestave antiqeveritare të 2024-s pas shembjes së një çadrës ku vdiqën 16 persona.