Leku shqiptar ka regjistruar një forcim rekord këtë javë, duke u këmbyer me 93.62 lekë për një euro. Ky zhvillim ka sjellë përplasje politike dhe ekonomike në lidhje me burimet e valutës që qarkullon në vend. Ndërsa në teori forcimi i monedhës kombëtare duhet të ulë kostot e importit dhe të rrisë fuqinë blerëse, çmimet e ushqimeve në Shqipëri mbeten të larta, duke shkaktuar shqetësim për konkurrueshmërinë e eksportuesve.
Argumentet e qeverisë dhe opozitës
Kryeministri Edi Rama e konsideron këtë forcim si një sukses të ekonomisë shqiptare, duke e lidhur atë me rritjen e të ardhurave nga turizmi. Të dhënat zyrtare të Bankës së Shqipërisë konfirmojnë se vizitorët e huaj shpenzuan 5.7 miliardë euro në vitin 2025, një rritje prej 15 për qind krahasuar me vitin paraprak. Gjithashtu, Ministria e Financave raportoi 1.6 miliardë euro investime të huaja direkte dhe mbi 2 miliardë euro remitenca, të cilat qeveria i sheh si faktorët kryesorë të rritjes së ofertës së euros.
Nga ana tjetër, kryetari i Partisë Demokratike, Sali Berisha, hedh dyshime se forcimi i lekut është pasojë e parave nga aktivitete të paligjshme. Opozita argumenton se kursi i këmbimit nuk pasqyron gjendjen reale të ekonomisë prodhuese, pasi nuk ka pasur rritje të dukshme të produktivitetit. Edi Rama ka mohuar këto pretendime, duke theksuar se zbulimi i rasteve të pastrimit të parave është dëshmi e forcimit të institucioneve ligjzbatuese dhe jo e një "narkoshteti".
Treguesit ekonomikë dhe lufta kundër krimit
Debati mbi origjinën e parasë lidhet edhe me raportet e institucioneve të drejtësisë. Sipas Prokurorisë së Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK), gjatë vitit 2025 janë sekuestruar dhe konfiskuar rreth 45.4 milionë euro pasuri. Sektori i ndërtimit dhe pasuritë e paluajtshme janë identifikuar si fushat me ekspozimin më të lartë ndaj pastrimit të parave. Pavarësisht këtyre të dhënave, ekonomistët theksojnë nevojën për një analizë të thelluar teknike për të përcaktuar ndikimin e saktë të flukseve të ndryshme financiare mbi kursin e këmbimit, duke mos u kufizuar vetëm te deklaratat politike.
Përditësime
Treguesit makroekonomikë për vitin 2025 dëshmojnë përkeqësim të bilancit tregtar, ndërsa forcimi i lekut nxit debatet mbi ekonominë. Eksportet kanë rënë në 3.5 miliardë euro, krahasuar me 4 miliardë euro në vitin 2022, duke e çuar deficitin tregtar në nivelin rekord prej 5.5 miliardë eurosh. Zhvlerësimi i euros po ndikon negativisht në dy drejtime kryesore:
- Goditja e fuqisë blerëse të familjeve që mbështeten te remitencat.
- Humbja e konkurrueshmërisë së sektorit të turizmit në tregjet ndërkombëtare.
Ministrja e Ekonomisë dhe Inovacionit, Delina Ibrahimaj, ka hedhur poshtë lidhjen mes forcimit të lekut dhe hyrjes së parave informale në tregun shqiptar. Duke iu referuar vlerësimeve të Fondit Monetar Ndërkombëtar (FMN), ajo theksoi se kursi i këmbimit reflekton baza të shëndosha makroekonomike. Në të kundërt, ekspertja Irena Beqiraj e ka kundërshtuar këtë qëndrim, duke argumentuar se vëllimi i turizmit dhe remitancave është i pamjaftueshëm për të justifikuar ritmin e shpejtë të vlerësimit të monedhës vendase.