Franca dhe Spanja, dy vende kyçe që më parë ngurronin, kanë sinjalizuar mbështetje për përfshirjen e Trupave të Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) të Iranit në listën evropiane të organizatave terroriste. Ky zhvillim u njoftua një ditë para takimit të ministrave të punëve të jashtme të BE-së në Bruksel, më 28 janar 2026.
Pallati Élysée në Francë deklaroi se "Franca mbështet përfshirjen e Trupave të Gardës Revolucionare Islamike në listën evropiane të organizatave terroriste". Ministria e Jashtme spanjolle konfirmoi se Madridi do të votonte pro. Italia, e cila fillimisht hezitonte, ndryshoi qëndrim pas të dhënave të reja për shtypjen e protestave në Iran.
Deklarata e Kajas Kallas
Shefja e politikës së jashtme të BE-së, Kaja Kallas, tha se blloku pritet ta fusë IRGC-në në listën e organizatave terroriste, duke e vendosur atë në të njëjtën nivel me grupe si Al-Kaida dhe Shteti Islamik. "Nëse vepron si terrorist, duhet të trajtohesh si terrorist", u shpreh ajo para takimit të ministrave. Kallas njoftonte gjithashtu sanksione të reja ndaj Iranit, përfshirë regjim vizash dhe ngrirje asetesh për 21 entitete shtetërore dhe zyrtarë iranianë, si ministri i Brendshëm.
Akuzat kundër IRGC-së
IRGC akuzohet për orkestrimin e shtypjes së dhunshme të protestave në Iran, furnizimin me armë të Rusisë, lëshimin e raketave balistike drejt Izraelit dhe lidhje me grupe të armatosura si Hezbollahu, Hamasi dhe Huthitët e Jemenit. Kjo strukturë, e krijuar pas revolucionit të 1979-s, kontrollon sektorë kyç të ekonomisë iraniane dhe ka rol në politikën e brendshme dhe operacionet jashtë vendit.
Lidhur me viktimat e protestave, Agjencia e Lajmeve të Aktivistëve të të Drejtave të Njeriut raporton 5 777 iranianë të vrarë, të verifikuar nga një rrjet brenda Iranit. Autoritetet iraniane pranojnë mbi 3 000 viktima, por thonë se shumica ishin forca sigurie ose kalimtarë të vrarë nga protestuesit. Organizata të të drejtave të njeriut kundërshtojnë, duke pretenduar se numri është më i lartë dhe se forcat e sigurisë, përfshirë IRGC-në, qëlluan drejtpërdrejt mbi turmat.
SHBA, Kanadaja dhe Australia e kanë shpallur tashmë IRGC-në organizatë terroriste. Gjermania dhe Holanda kanë kërkuar vazhdueshmërisht që BE-ja të ndjekë shembullin. Ky hap mund të ketë pasoja diplomatike, por kanalet diplomatike pritet të mbeten të hapura.
Përditësime
Presidenti amerikan Donald Trump ka paralajmëruar Iranin të arrijë një marrëveshje bërthamore ose të përballet me sulme më të rënda se goditjet në centralet atomike në qershor 2025, sipas Vizion Plus.
Organizatat e të drejtave të njeriut thonë se numri i viktimave tejkalon dhjetëra mijëra, kundrejt shifrës 5777 të raportuar në artikull, raportojnë Java News dhe Kosova Sot.
Konteksi i artikullit: Franca dhe Spanja mbështesin listimin e Gardës Revolucionare Iraniane si organizatë terroriste në BE.
Bashkimi Evropian arriti unanimitet dhe mori vendimin politik për të shpallur Gardën Revolucionare Iraniane (IRGC) organizatë terroriste në takimin e 29 janarit 2026 në Bruksel.
Belgjika mbështeti miratimin, duke siguruar konsensusin.
Kaja Kallas deklaroi: "Çdo regjim që vret mijëra qytetarë të vet po punon drejt shkatërrimit të vet."
Ministri francez Jean-Noël Barrot kërkoi sanksione të menjëhershme, lirimin e të burgosurve politikë dhe të dy shtetasve francezë Cécile Kohler dhe Jacques Paris.
Masat specifike përfshijnë ngrirjen e aseteve, ndalimin e financimit dhe udhëtimit për anëtarët e lartë të IRGC-së.
Jean-Noël Barrot konfirmoi se shtetasit francezë Cécile Kohler dhe Jacques Paris u mbajtën të burgosur për më shumë se tre vjet në Iran. Ata ndodhen tani nën mbikëqyrje në ambasadën franceze në Teheran. Barrot kërkoi ndalimin e ekzekutimeve dhe rikthimin e aksesit në internet në Iran.
Ministri i Jashtëm iranian Abbas Araghchi e quajti vendimin e BE-së "gabim të madh strategjik", duke akuzuar Evropën se "po ndez zjarrin" (postim në X).
Forcat e Armatosura të Iranit e cilësuan vendimin "i papërgjegjshëm dhe dashakeq", nën ndikimin e SHBA-së dhe Izraelit (sipas IRNA).
Reagime nga BE:
- Përfaqësuesja e Lartë për Punët e Jashtme Kaja Kallas deklaroi se BE nuk do të mbështesë sulmin e SHBA-së kundër Iranit, pasi "rajoni nuk ka nevojë për luftë tjetër".
- Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen tha se "termi 'terrorist' është i përshtatshëm për IRGC-në".
Bashkimi Evropian shtoi 15 zyrtarë iranianë, përfshirë Ministrin e Brendshëm Eskandar Momeni dhe komandantë të IRGC-së, si dhe 6 organizata, në listën e sanksioneve për shkelje të të drejtave të njeriut.
Hanna Neumann, kryetare e delegacionit të Parlamentit Evropian për Iranin, deklaroi se listimi i IRGC-së si organizatë terroriste sjell pasoja ligjore konkrete: ngrirje asetesh dhe kriminalizim të mbështetjes financiare ose materiale.