Institucionet e Kosovës filluan të martën, më 28 korrik 2026, procesin e gërmimeve në fshatin Kalludër i Vogël të komunës së Zubin Potokut, pas dyshimeve për ekzistencën e mbetjeve mortore që besohet se u përkasin personave të zhdukur gjatë luftës së viteve 1998-1999.
Ekzekutimi i operacionit dhe bashkëpunimi institucional
Procesi po zhvillohet me kërkesë të Prokurorisë Speciale të Republikës së Kosovës dhe me urdhër të Gjykatës Themelore në Prishtinë. Zëdhënësja e Prokurorisë, Arbnora Luta, konfirmoi se institucionet po zbatojnë urdhrin për zhvarrosje, autopsi dhe identifikim të mbetjeve. Në terren janë të angazhuar përfaqësues nga:
• Instituti i Mjekësisë Ligjore (IML)
• Komisioni Qeveritar për Persona të Zhdukur
• Sektori për Hetimin e Krimeve të Luftës
• EULEX
Mjeku i IML-së, Ditor Haliti, deklaroi se vlerësimet preliminare tregojnë se pjesët kockore të gjetura janë me origjinë njerëzore dhe paraqesin interes mjeko-ligjor. Për shkak të terrenit malor, autoritetet njoftuan se gërmimet do të vazhdojnë edhe në ditët në vijim. Anëtari i Komisionit Qeveritar për Persona të Zhdukur, Kushtrim Gara, theksoi se çdo informacion mbi identifikimin do t'u ndahet fillimisht familjarëve të viktimave.
Arrestimet dhe hetimet në vijim
Paralelisht me procesin e gërmimeve, Prokuroria Speciale njoftoi se dy persona, të identifikuar me inicialet M.J. dhe M.B., janë arrestuar në rajonin e Mitrovicës. Ata dyshohen për përfshirje në këtë rast dhe për vepra penale të krimeve të luftës. Ndonëse në media është raportuar se në këtë lokacion mund të gjenden mbetjet e grupit të njohur si "intelektualët nga Mitrovica", të zhdukur më 19 prill 1999, autoritetet theksojnë se identiteti i saktë do të konfirmohet vetëm pas përfundimit të analizave mjeko-ligjore.
Sipas të dhënave zyrtare, në Kosovë vazhdojnë të jenë të zhdukur rreth 1,577 persona. Pavarësisht marrëveshjeve të vitit 2023 ndërmjet Kosovës dhe Serbisë për deklaratën e përbashkët mbi personat e zhdukur, zbatimi i zotimeve për qasje në dokumente dhe shkëmbim informacioni ka shënuar progres të kufizuar.